चालु आर्थिक वर्षमा विदेशी लगानीको प्रतिबद्धता घटेको छ।
यो वर्ष साउन र भदौ महिनामा उल्लेख्य रूपमा विदेशी लगानी प्रतिबद्धता आए पनि त्यसपछिका महिनामा भने खास बढ्न सकेको छैन।
लगानी र परियोजनाहरू विदेशी लगानीका परियोजना (नयाँ उद्योग खोल्ने योजना) को संख्या बढेको छ।
गत वर्ष ७१७ वटा परियोजना स्वीकृत भएका थिए। यो वर्ष बढेर ९१४ वटा पुगेका छन्।
परियोजना बढे पनि लगानी प्रतिबद्धता भने घटेको छ।
गत वर्ष ६० अर्ब ६० करोड रूपैयाँको प्रतिबद्धता आएको थियो। यो वर्ष यो रकम घटेर ४७ अर्ब ६१ करोड रूपैयाँ मात्र भएको छ।
रोजगारी र उद्योगको आकार लगानी घटे पनि रोजगारी पाउने मानिसको संख्या भने बढेको छ।
गत वर्ष १७ हजार २५५ जनालाई रोजगारी दिने प्रस्ताव थियो। यो वर्ष दर्ता उद्योगले अधिकतम २५ हजार ४५० जनालाई रोजगारी दिने प्रस्ताव गरेका छन्।
विदेशीहरूको आकर्षण साना उद्योगमा धेरै छ। गत वर्ष ७०२ वटा साना उद्योग थिए।
यो वर्ष बढेर ८९४ वटा पुगेका छन्। मझौला उद्योग गत वर्ष ९ वटा रहेकोमा अहिले ११ वटाले प्रतिबद्धता गरेका छन्। ठूला उद्योग ६ वटा दर्ता भएकोमा अहिले नौ वटा पुगेका छन्।
सेयर सम्झौता र प्रविधि सेयर खरिद वा सदस्यता सम्झौता (एउटा कम्पनीले अर्को कम्पनीको सेयर किन्ने सम्झौता) मा निकै वृद्धि भएको छ।
गत वर्ष यस्ता ३२ वटा सम्झौता भएका थिए। यसबाट करिब १ अर्ब ९६ करोड रूपैयाँको लगानी थियो। यो वर्ष ५३ वटा सम्झौता भएका छन्।
यसबाट १ खर्ब ११ अर्ब १९ करोड रूपैयाँको ठूलो प्रतिबद्धता आएको छ ।
प्रविधि हस्तान्तरण सम्झौता (विदेशी प्रविधि र ज्ञान नेपाल ल्याउने सम्झौता) भने घटेको छ। यो ६६ वटाबाट घटेर ४८ वटा मात्रैले गरेका छन्।
यो वर्ष सूचना प्रविधिमा सबैभन्दा धेरै आकर्षण छ। गत वर्ष यसमा ३१३ वटा परियोजना थिए। यो वर्ष बढेर ५७७ वटा पुगेका छन्।
कृषि क्षेत्रमा लगानीको रकम धेरै बढेको छ। गत वर्ष कृषिमा १ अर्ब ४४ करोड रूपैयाँ मात्र लगानी थियो। यो वर्ष बढेर २२ अर्ब ८ करोड रूपैयाँ पुगेको छ।
पर्यटन क्षेत्रमा भने आकर्षण घटेको छ। गत वर्ष पर्यटनमा २६६ वटा उद्योग थिए। यो वर्ष घटेर २०२ वटा मात्र भएका छन्।
सेवा क्षेत्रमा पनि लगानी घटेको छ।
गत वर्ष ३० अर्ब ४४ करोड रूपैयाँ लगानी थियो। यो वर्ष घटेर ४ अर्ब ५९ करोड रूपैयाँ मात्र भएको छ।
रकम फिर्ता लैजाने क्रम विदेशी लगानीकर्ताले लाभांश निकै बढेको छ।
गत वर्ष ९ अर्ब ६० करोड रूपैयाँ लाभांश लगिएको थियो। यो वर्ष १७ अर्ब ८० करोड रूपैयाँभन्दा बढी लगिएको छ।
रोयल्टीतर्फ नेपाली रूपैयाँमा लगिने रकम बढेको छ। यो १ अर्ब६८ करोडबाट बढेर ५ अर्ब ५८ करोड रूपैयाँ पुगेको छ।
तर अमेरिकी डलर र भारतीय रूपैयाँमा लगि रोयल्टी भने घटेको छ।
लगानीकर्तालाई दिइने व्यापारिक भिसाको संख्या घटेको छ। गत वर्ष २ हजार ६६ जनाले लगानीकर्ता भिसा लिएका थिए।
यो वर्ष घटेर १,७७४ जनाले मात्र यस्तो भिसा लिएका छन्।
