राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का वरिष्ठ नेता बालेन शाहले झापा ५ मा नेकपा एमालेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीलाई हराएका छन् ।
बालेनले ६८ हजार ३ सय ४८ मत पाउँदा ओलीले १८ हजार ७ सय ३४ मत ल्याएका छन्।
उनीहरूबीच धेरै ठूलो मतान्तर रह्यो।
एमाले अध्यक्ष ओली झापामा दोस्रो पटक पराजित भए। २०६४ को पहिलो सविधानसभा चुनावमा तत्कालीन नेकपा माओवादीका विश्वदीप लिङ्देनसँग पराजित भएका ओली यसपटक रास्वपाका बालेनसँग पराजित भएका हुन्।
कुनै बेला आफ्नो क्षेत्रमा 'एमालेबाट जुत्ता उठाए पनि चुनाव जित्ने' आत्मविश्वास देखाउने ओली यसपटक इतिहासकै कठिन चुनावी परीक्षामा थिए।
ओली र उनको दलले झापा-५ मा अनुभव गरिरहेको दबाबकै परिणामस्वरूप यसअघि कहिल्यै घरदैलो नगरेका ओली यो पटक टोलटोल पुगेर मतदाताका गुनासो सुनेका थिए। तर, उनको भगिरथ प्रयास यसपटक कामयाव हुन सकेन।
यसअघिका निर्वाचनमा देशभरका सभाहरूमा सम्बोधन गर्न पुग्ने ओली यसपटक आफ्नो क्षेत्रमै बढी केन्द्रित रहे। पहिले मतदातासँग दोहोरो कुरै नगर्ने उनी यसपटक आफ्नो क्षेत्रका मतदाताको गुनासो ध्यानसँग सुनिरहेका भेटिन्थे।
'यसपटक अचम्मै भइरहेको छ,' झापा ५ का एक एमाले कार्यकर्ताले चुनाव अघि भनेका थिए, 'अचेल भने उहाँ सबैको गुनासो सुन्दै हिडिरहनु भएको छ। एकै जनाको कुरा आधा घन्टासम्म धैर्य गरेर सुनेको हामीले देखेका थिएनौं।'
ओलीमा एकाएक आएको यो परिवर्तन भने बाध्यात्मक हो। यसपालि ओली र एमालेमाथि जबर्जस्त दबाब सिर्जना गर्ने काम बालेन शाहले गरेका थिए।
काठमाडौं महानगरका निवर्तमान मेयर शाह रास्वपा प्रवेश गरेर पार्टीको वरिष्ठ नेता मात्रै भएनन्, भावी प्रधानमन्त्रीको उम्मेदवार नै बने। युवा पुस्तामाझ लोकप्रिय रहेका र्यापर बालेन आफ्ना विरूद्ध "भावी प्रधानमन्त्री" का रूपमा खडा भएपछि ओलीले ठूलो चुनौती महसुस गरेका थिए। उनी स्वयं र एमालेका अन्य नेताहरूको सार्वजनिक अभिव्यक्तिले यही देखाउँथ्यो।
त्यसो त झापा ५ मा ओली र बालेन मात्रै उम्मेदवार थिएनन्। नेपाली कांग्रेसकी मंधरा चिमरिया, नेकपाका रन्जित तामाङ, श्रम सस्कृति पार्टीका समीर तामाङ लगायतका उम्मेदवारहरू चुनावी मैदानमा थिए।
यद्यपि एमाले र रास्वपाले भावी प्रधानमन्त्री घोषणा गरेका ओली र बालेन वरिपरि झापा ५ को चुनावी बहस र चर्चाकेन्द्रित रह्यो। अन्य कोही प्रतिस्पर्धामै नरहेको झल्को दिने गरी केपी कि बालेन भन्ने प्रश्नमा यो क्षेत्रको बहस चर्केर गयो।
सेतोपाटी टिमले चुनाव अघि झापा ५ का सबै वडामा पुगेर मतदाता भेटेर यो चुनाव बालेनले फराकिलो मतान्तरले जित्ने प्रक्षेपण गरेको थियो।
ओली आफ्नो क्षेत्रमा सधै आतमविश्वासी देखिन्थे। यसपटक त्यो आत्मविश्वास देखिएको थिएन। २०६४ मा पहिलो पटक सविधानसभा निर्वाचन हुँदै थियो। अहिलेको झापा ५ त्यसबेला झापा निर्वाचन क्षेत्र नम्बर ७ थियो। चुनावी अभियान उत्कर्षमा पुगिरहेको बेला एमालेले दमक चोकमै एउटा सभा आयोजना गरेको थियो।
त्यो सभाका मुख्य वक्ता थिए केपी शर्मा ओली। सोही क्षेत्रबाट एमाले उम्मेदवार रहेका ओली काठमाडौंबाट भद्रपुर विमानस्थल ओर्लेर सोझै सभालाई सम्बोधन गर्न आएका थिए। एमालेका कार्यकर्ता र शुभेच्छुकहरूको ठूलो भिडका माझ उत्साही ओलीले कांग्रेसविरूद्ध आफ्नै चीरपरिचित शैलीमा फायर खोले।
माओवादीलाई त प्रतिस्पर्धामै नआउने घोषणासमेत गरे। त्यहीसभामा उनले आत्मविश्वासी आवाजमा भनेका थिए- ‘यो क्षेत्रमा एमाले उम्मेदवार भनेर एउटा जुत्ता उठाए पनि जितिन्छ।’ तालीको गडगडाहट आवाजले ओलीको त्यो अभिव्यक्तिलाई सदर गर्यो।
सविधानसभा निर्वाचन भयो। मतगणनाको अन्तिम नतिजा आयो। जुत्ता उठाए पनि जितिने बताएका ओली आफै उम्मेदवार थिए तर उनले चुनाव हारे। उनले प्रतिस्पर्धामै नआउने घोषणा गरेका माओवादी उम्मेदवार विश्वदीप लिङ्देन विजेता बने।
ओलीको क्षेत्र मात्रै होइन, आफ्नो किल्ला दाबी गर्ने एमालेले त्यसबेला झापा ६ बाहेक अरू सबै क्षेत्रमा पराजय व्यहोरेको थियो। २०६४ को निर्वाचन हारेका ओली २०७० को दोस्रो संविधानसभा निर्वाचनमा विजेता बने। त्यसबेला उनले आफ्नो क्षेत्रमा केही सभामा मात्रै सहभागीता जनाएका थिए।
२०७४ मा वाम गठबन्धन गर्दागर्दै राप्रपालाई झापा ३ दिएर भए पनि ओलीले तीन दलीय मोर्चा बनाए। त्यो चुनाव सहजै जितेका उनले २०७९ मा पनि राप्रपासँगै सहकार्य गरेर कांग्रेस, माओवादी सहितको पाँच दलीय मोर्चाविरूद्ध फराकिलो जित हात पारेका थिए। त्यो निर्वाचनमा भने ओलीले झापा ५ का सबै पालिकामा आयोजना भएका कार्यकर्ता भेलालाई सम्बोधन गरेका थिए।
यसपटक भने ओलीले लगातारजसो मतदाता भेटेर उनीहरूका कुरा सुनेका थिए। खासगरी जेनजी आन्दोलनबाट प्रधानमन्त्री पदबाट अपदस्थ हुनुपरेपछि ओली राजनीतिक रूपमा रक्षात्मक बन्न पुगेका थिए। जेनजी आन्दोलनका प्रेरक बनेका बालेनबाटै ओली पराजित बन्न पुगेका छन्।
२०४८ र ५१ मा चुनाव जितेका ओली २०५६ मा झापाका दुई ठाउँबाट जित्न सफल भएका थिए।
यसपटक ओली आफूले हार्दै गर्दा देशैभर उनको दलको चुनावी नतिजा ज्यादै कमजोर छ। २०४८ सालमा एमालेले देशभर ६९ सिट जित्दा अहिले कोशी प्रदेशमा पर्ने जिल्लाहरूका ३९ क्षेत्रमध्ये ३० वटा एमालेले जितेको थियो।
यसपटक अहिलेसम्म कोशीको इलाम २ मा सुहाङ नेम्वाङ मात्रै अगाडि छन्।
झापाका ५ वटै क्षेत्र एमालेले गुमाउने निश्चित भइसकेको छ।
२०५१ को मध्यावधि निर्वाचनमा अहिलेको कोशी क्षेत्रमा २३ सिट जितेको एमालेले २०५६ मा एमाले हालको कोशीको १७ स्थानमा खुम्चिएको थियो।
२०६४ सालको पहिलो संविधानसभा चुनावमा कोशी क्षेत्रमा एमाले ८ स्थानमा जित हात पार्न सफल भएको थियो। २०७० को दोस्रो संविधानसभा चुनावमा कोशी क्षेत्रमा एमालेले ४४ मध्ये एमालेले २३ सिट जितेको थियो।
२०७४ सालमा भएको चुनावमा एमाले र माओवादीबीच गठबन्धन भएको थियो। जसमा प्रत्यक्षतर्फ एमालेले कोशी क्षेत्रका १७ स्थान जितेको थियो। गठबन्धनको अर्को दल माओवादीले पाँच स्थान जितेको थियो।
२०७९ को चुनावमा कांग्रेस, माओवादी केन्द्र र नेकपा (एकीकृत समाजवादी)सहितका पाँच दलले गठबन्धन गरेका थिए। त्यति हुँदा पनि प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा कोशी प्रदेशमा एमालेले आफ्नो प्रभाव कायम राख्न सफल भएको थियो। एमालेले प्रत्यक्षतर्फ कोशीका २८ निर्वाचन क्षेत्रमध्ये १३ स्थान जितेको थियो।
यसपटक भने ओली आफै त हारे नै, कुनैबेला लालकिल्ला भनिएको कोशी पहाड र तराईका क्षेत्रहरूमा पनि कमजोर नतिजा एमालेको नियति बन्न पुगेको छ।
-1746009348.jpg)
