पूर्वप्रधानन्यायाधीश चोलेन्द्रशमशेर राणा र झापाका इनाम सापकोटासँगको सम्पर्कका आधारमा सशस्त्र प्रहरी बलका अतिरिक्त महानिरीक्षक (एआइजी) वंशीराज दाहाल निलम्बनमा परेको खुलेको छ।
सुरक्षासँग सम्बन्धित 'संवेदनशील सूचना चुहाएको' आरोपमा गृह मन्त्रालयले सोमबार साँझ दाहाललाई निलम्बन गरेको थियो।
गृह मन्त्रालयका प्रवक्ता आनन्द काफ्लेले जारी गरेको विज्ञप्तिमा दाहालले 'सुरक्षासँग सम्बन्धित संवेदनशील सूचना चुहावट गरी आचरणविरूद्धको कार्य गरेको' भन्दै कारबाहीका लागि सशस्त्र प्रहरीबाट सिफारिस प्राप्त भएको उल्लेख छ।
दाहालमाथि कस्तो सूचना, कसलाई र कुन प्रयोजनका लागि चुहाएको आरोप लागेको हो भन्ने विषयमा गृह मन्त्रालयले अहिलेसम्म खुलाएको छैन।
तर स्रोतका अनुसार पूर्वप्रधानन्यायाधीश राणा पक्राउ परेकै रात दाहाल टेकुस्थित काठमाडौं उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालय पुगेको घटना र त्यसपछि झापाका इनाम सापकोटासँग भएको उनको सम्पर्कमाथि अनुसन्धान केन्द्रित भएको थियो।
राणालाई प्रहरीले असोज १० गते मध्यराति पक्राउ गरेको थियो।
सुरक्षा थ्रेट देखाउँदै पक्राउ गरिएका राणालाई राति करिब ३ बजे काठमाडौं उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालय, टेकु पुर्याइएको थियो। राणालाई कस्तो सुरक्षा थ्रेट थियो भन्ने विषयमा नेपाल प्रहरी र गृह मन्त्रालयले सार्वजनिक रूपमा स्पष्ट पारेका छैनन्।
राणा पक्राउ परेकै रात दाहाल पनि टेकुस्थित अपराध अनुसन्धान कार्यालय पुगेका थिए।
राणा र दाहाल नातेदारसमेत हुन्।
दाहाल राति करिब ३ बजेतिर अपराध अनुसन्धान कार्यालय पुगेको घटनाबारे नेपाल प्रहरीले प्रधान कार्यालय हुँदै गृह मन्त्रालयसम्म रिपोर्टिङ गरेको स्रोतको भनाइ छ।
गृहमन्त्री सुधन गुरूङसम्म रिपोर्टिङ पुगेपछि दाहालमाथि छानबिन प्रक्रिया अघि बढेको स्रोत बताउँछ।
राणालाई पक्राउ गरेर प्रहरीले करिब १२ घन्टा नियन्त्रणमा राखेको थियो। त्यस क्रममा उनको फोनसमेत प्रहरीले हेरेको र त्यसबाट प्राप्त विवरणका आधारमा अनुसन्धान झापाका इनाम सापकोटासम्म पुगेको स्रोत बताउँछ।
केही दिनपछि विशेष ब्युरोको टोलीले सापकोटालाई नियन्त्रणमा लिएर सोधपुछ गरेको थियो। अनुसन्धानकै क्रममा सापकोटा र एआइजी दाहालबीच सम्पर्क रहेको खुलेको स्रोतको दाबी छ।
स्रोतका अनुसार दाहाल र सापकोटाबीच भएको कुराकानी तथा मेसेज पनि अनुसन्धानको दायरामा परेका थिए।
दाहालले सापकोटालाई सुरक्षासँग सम्बन्धित संवेदनशील सूचना उपलब्ध गराएको प्रमाण भेटिएको स्रोतले बतायो।
त्यसपछि सशस्त्र प्रहरी बलको मुख्यालयले दाहालसँग स्पष्टीकरण सोधेको थियो। स्पष्टीकरण बुझाए पनि उनलाई कारबाहीका लागि गृह मन्त्रालयमा सिफारिस गरिएको हो।
चोलेन्द्रसँगको सम्बन्धबारे इनामको बयान
सापकोटालाई प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएर सोधपुछ गर्ने क्रममा उनले चोलेन्द्रसँगको आफ्नो सम्बन्धबारे पनि बयान दिएको स्रोत बताउँछ।
स्रोतका अनुसार सोधपुछ क्रममा सापकोटाले प्रहरीसँग 'चोलेन्द्रले मलाई युज गरे' भनेका थिए।
सापकोटालाई हाल जिल्ला प्रहरी परिसर काठमाडौंको हिरासतमा राखिएको छ। अभद्र व्यवहारको कसुरमा उनलाई सात दिनको म्याद थप गरिएको छ।
स्रोतका अनुसार सापकोटाको दीपक भट्टसँग समेत सम्पर्क देखिएको छ। भट्ट हाल बन्दी प्रत्यक्षीकरणको मुद्दा लिएर सर्वोच्च अदालत पुगेका छन्।
चोलेन्द्र र भट्ट दुवैसँग सापकोटाको सम्पर्क देखिएपछि मुद्दा मामिलामा चलखेलको प्रयास भएको हुनसक्ने आशंका अनुसन्धानमा गरिएको स्रोतको दाबी छ।
चोलेन्द्र पक्राउ परेको घटनापछि भट्टलाई गृह प्रशासनले नख्खु कारागारबाट सिन्धुपाल्चोक कारागारमा स्थानान्तरण गरिसकेको छ।
उच्च अधिकारीहरूसँग सम्पर्क रहेको दाबी
उच्च स्रोतका अनुसार सापकोटाको विभिन्न उच्च तहका व्यक्तिहरूसँग सम्पर्क रहेको अनुसन्धानबाट खुलेको छ। यही क्रममा एआइजी दाहालसँग समेत उनको सम्पर्क देखिएको स्रोतको भनाइ छ।
'यी व्यक्तिको नाम अगाडि सुनिएको थिएन। तर अहिले उनको धेरैजसो उच्च अधिकारीसँग सम्बन्ध रहेको देखिन्छ,' स्रोतले भन्यो।
सापकोटा अमेरिकाको पिआर होल्डर रहेको र नेपाल आउजाउ गरिरहने गरेको पनि स्रोत बताउँछ।
अनुसन्धान क्रममा प्रहरीले सापकोटाको मोबाइलसमेत हेरेको स्रोतको भनाइ छ। मोबाइलमा रहेको ह्वाट्सएप कुराकानीमा अर्का एक व्यक्तिसँग आर्थिक लेनदेनबारे कुराकानी भेटिएको स्रोतले बताएको छ।
अवकाशको आठ दिनअघि निलम्बन
निलम्बनसँगै गृह मन्त्रालयले अर्का एआइजी अन्जनी पोखरेललाई जाँचबुझ अधिकृत तोकेको छ। पोखरेललाई तीन दिनभित्र जाँचबुझ पूरा गरी मन्त्रालयमा प्रतिवेदन पेस गर्न भनिएको छ।
दाहाल चार वर्षे पदावधिका कारण असोज २७ गते अवकाशमा जाँदै थिए।
सशस्त्र प्रहरी बलको नियमावलीमा भएको एक वर्ष अवधि थप गर्न सकिने व्यवस्थालाई आधार बनाएर उनको पदावधि थपका लागि मुख्यालयले गृह मन्त्रालयमा प्रस्तावसमेत पठाइसकेको थियो।
तर अवकाशको आठ दिनअघि नै उनी निलम्बनमा परेका हुन्।
सशस्त्र प्रहरी बलमा तीन जना एआइजीमध्ये दाहाल पनि एक हुन्। केही समयअघि भएको आइजिपी नियुक्तिको दौडमा उनी पनि थिए।
गृहमन्त्री सुधन गुरूङले दाहाल निलम्बन भएको दिन सामाजिक सञ्जालमार्फत सूचना चुहावटलाई 'देश र संगठनमाथि विश्वासघात' भनेका छन्।
'राज्यले सुम्पिएको गोपनीयतामाथि जानाजान आफ्नो देश र संगठनमाथि विश्वासघात गर्ने जोसुकै होस्, कुनै उन्मुक्ति पाउने छैन, कानुनको कठघरामा ल्याइनेछ,' उनले लेखेका छन्।
***