अहिले हुक्का लिने क्रम धेरै बढिरहेको छ। विशेष गरेर किशोर उमेरदेखि ३० वर्ष आसपासका युवाहरू यसमा रमाएको पाइन्छ।
हुक्का पनि धुम्रपान नै हो भनेर बुझ्न जरूरी छ। अर्थात् सूर्तिजन्य पदार्थको सेवन गरेजस्तै हो।
यसमा पनि विश्व स्वास्थ्य संगठनले के भन्छ भने, एक घन्टा हुक्का तान्नु भनेको सय वटा चुरोट सेवन गरेजस्तै हो। अर्थात् हामीले फरक फरक समयमा हुक्का तानेको समय एक घन्टा पुग्यो भने त्यसको धुवाँले असर गर्छ। त्यो धुवाँले गर्ने असर र सय खिल्ली चुरोट तान्दा हुने असर लगभग उस्तै हुन्छ भन्न खोजिएको हो।
हुक्काको धुवाँ अलि सुगन्धित भए पनि यसले भोलिका दिनमा निम्त्याउन सक्ने समस्या धेरै छन्। दमदेखि मुटुका समस्या लिएर क्यान्सरजस्तो प्राणघातक रोग पनि हुन सक्छ।
हुक्का व्यापारीहरूले विज्ञापन गर्दा सुगन्धित, नपोल्ने, तातो नहुने लगायत कुरा भन्छन्। तर हामीले के बुझ्नुपर्छ भने, त्यही नै समस्याको कारण हो। यो चुरोटभन्दा अलग किसिमको र स्वाद फरक हो भनेर बेचेको पाइन्छ। यो कुरा राम्रो होइन।
ई–सिगरेट, भेप लगायत जुनै नामबाट व्यापार भए पनि निम्त्याउने भनेको मुटुरोग तथा क्यान्सर नै हो। त्यसैले यस्ता कुनै पनि नाममा हामी भुलिनु हुँदैन।
चुरोट होस् वा हुक्का वा ई–सिगरेट, भेप जे सुकै होस् — यसले फोक्सोमा असर गर्छ।
यसले कसरी असर गर्छ भन्ने धेरैलाई जानकारी नहुन सक्छ। यी सबैबाट आएको धुवाँ हाम्रो फोक्सोमा जान्छ। फोक्सोको काम सास लिने हो। हुन त सास पनि धुवाँजस्तै हो, तर शुद्ध र अशुद्ध धुवाको कुरा हुन्छ। शुद्ध हावा जानुपर्ने ठाउँमा अशुद्ध र प्रदूषित धुवाँ गयो भने यसले असर गर्छ। धुवाँमार्फत निकोटिन, कार्बन मोनोअक्साइड तथा क्यान्सर बनाउने अन्य तत्वहरू जाने हुनाले असर गर्छ।
धेरै अनुसन्धानहरूले के भन्छन् भने, चुरोट सेवन गर्नेलाई नगर्नेको तुलनामा क्यान्सरको जोखिम १५ देखि २० गुणा बढी हुन्छ। त्यसैले धुम्रपान छोड्न जरूरी छ। छोड्न सकेको छैन भने छोडाउन तालिमप्राप्त चिकित्सकहरू पाइन्छन्। हामीले धेरैलाई छुटाइ पनि सकेका छौं।
(क्यान्सर रोग विशेषज्ञ डा. अरुण शाही पाटन स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान र नर्भिक अस्पतालमा कार्यरत छन्।)