काठमाडौं उपत्यकाका नदी/खोला किनारका सुकुम्बासी बस्तीमा डोजर चलाएर बेघर बनाएको सरकारले अहिले उनीहरूलाई खाना दिन पनि बन्द गरेको छ।
बस्तीबाट उठिबास पारेपछि होल्डिङ सेन्टरमा ल्याएर राखिएका सुकुम्बासीलाई दिँदै आएको खाना सोमबारदेखि बन्द गरिएको हो।
काभ्रेको बनेपा, भक्तपुरको खरिपाटी, नगरकोटको खानेपानी केन्द्र, इचगुं अपार्टमेन्ट लगायत होल्डिङ सेन्टरमा आश्रित सुकुम्बासीहरूलाई सोमबारदेखि एकैचोटि खाना बन्द गरिएको छ।
बनेपाको रेडक्रस भवनमा राखिएका सुकुम्बासीलाई सोमबार बिहानको खाना दिएपछि अबदेखि नखुवाउने सूचना जारी गरिएको त्यहाँ आश्रित सिंहबहादुर मोक्तानले जानकारी दिए।
'अघि भर्खर खाना खुवाइसकेपछि अब साँझबाट तपाईंहरूलाई खाना खुवाउँदैनौं। आफ्नो व्यवस्था आफै गर्नू भनेर भन्नुभयो,' उनले भने, 'हामी अचम्ममा छौं। के गर्ने भनेर अलमलमा परेका छौं।'
उनका अनुसार अब खाना नखुवाउने भन्दै त्यहाँको भान्सा नै बन्द गरिएको छ।
'हामीले किन यसो गरियो भनेर प्रश्न गर्दा उहाँहरूले माथिको आदेश भन्नुभयो,' मोक्तानले भने, 'बसोबासका लागि भने एक-दुई दिनसम्म हेर्न सकिने भनिएको छ। त्यसपछि चाहिँ यो ठाउँ छाडेर जानुपर्छ।'
भक्तपुर खरिपाटीको होल्डिङ सेन्टरमा बसिरहेका ३० वर्षीय राजेश कार्कीले पनि सोमबार बेलुकीबाट खाना नखुवाउने जानकारी आएको बताए।
यसरी बिहान सूचना दिएर बेलुकीबाट खाना नखुवाउने भनेपछि सुकुम्बासीहरू अलमलमा परेका छन्। कतिपय होल्डिङ सेन्टरका सुकुम्बासीले थाल बजाएर विरोध गर्ने तयारी पनि गरिरहेका छन्।
'होल्डिङ सेन्टरमा कतिपय बिरामीहरू छन्। उनीहरूले समयमा औषधि खानुपर्ने हुन्छ। यसरी एक्कासि खाजा छैन भनेपछि हामी अलमलमा परेका छौं,' कार्कीले भने।
रानीवन नगरपालिका-१ को इचंगु अपार्टमेन्टमा बसिरहेकाहरूलाई पनि आजबाट खान खुवाउन बन्द गरिएको सुकुम्बासी विश्वनाथ दाहाल बताउँछन्।
'हामीलाई आज बिहानबाटै खाना खुवाउन बन्द गरिएको छ,' उनले भने, 'बच्चाहरू भोकभोकै भएपछि बाहिरबाट खाजा खुवाइरहेका छौं।'
उनले थपे, 'पैसा हुनेहरू त आफै खान सक्लान् तर नहुनेहरूको बिचल्ली भएको छ।'
त्यस्तै, बोडेको कृषि केन्द्रमा राखिएकाहरूलाई पनि खाना खुवाउन बन्द गरिएको छ। होटेलहरूमा बस्नेहरूलाई असार १९ गतेभन्दा पछि बसेको, खाएको शुल्क तिर्नुपर्ने भनिरहेको विशाल राई बताउँछन्।
उनका अनुसार सरकारले असार १९ गतेसम्मको मात्र खर्च दिने भनेर होटल व्यवसायीलाई जानकारी गराएपछि थप चार दिनको पैसा आफैले तिरेर होटल छोड्न भनिरहेका छन्।
होटल व्यवसायीले सुकुम्बासीहरू भाग्छन् भनेर बाहिर निस्किन समेत दिएका छैनन्।
सरकारले होल्डिङ सेन्टरमा बसिरहेकाहरूलाई असार १९ (शुक्रबार) गतेभित्र राहत रकम लिएर खाली गर्न सूचना टाँसेको थियो। तर आइतबार पैसा लिन ढिला भएको र भन्नासाथ कोठा नपाएकाले होटलमा बसिरहन बाध्य भएको राईको भनाइ छ।
'कोठा खोजेर दिनुभयो भने हामी जान्थ्यौं। तर कोठा नपाइएकाले रोकिएका हौं,' उनले भने, 'अब यहाँ पैसा तिर्नुपर्यो भने राहत यहीँ सकिन्छ। बाहिर गएर के खाने हो? कहाँ बस्ने हो?'
उनीसँगै होटलमा बस्ने २०० भन्दा बढी सुकुम्बासी अलमलमा परेको उनी बताउँछन्।
यसबीच अधिकारसम्पन्न बागमती सभ्यता एकीकृत विकास समितिले दोस्रो पटक म्याद थप्दै असार १९ गतेभित्र २५ हजार रूपैयाँका लागि निवेदन दिन र होल्डिङ सेन्टर खाली गर्न सबै होल्डिङ सेन्टरहरूमा सूचना टाँसेको थियो।
त्यही सूचना अनुसार असार १९ गतेभन्दा पछिको खर्च सरकारले नबेहोर्ने भनेपछि होल्डिङ सेन्टरहरूले खाना खुवाउन छाडेका छन्।
बागमती सम्यताका आयोजना निर्देशक मचाकाजी महर्जन सुकुम्बासीहरूलाई असार १९ गतेसम्म व्यवस्थापनको रकम लिएर खाली गर्न भनिएकाले त्यसै अनुसार कार्यान्वयन गरिएको बताउँछन्।
'उहाँहरूले रकम लिएर आफ्नो व्यवस्थापन आफै गर्नुपर्ने निर्णय छ। त्यही अनुसारले कार्यान्वयन गरिएको हो,' उनले भने।