अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले सोमबार ह्वाइट हाउसको नयाँ हेलिप्याड उद्घाटन कार्यक्रममा सहभागी भए। उनले रिबन काटेर हेलिप्याडको उद्घाटन गरे। तर पत्रकार सम्मेलनमा उनले बोलेका भनाइ भने टेलिभिजन दर्शकले स्पष्ट रूपमा सुन्न पाएनन्।
ट्रम्पको कार्यक्रमको भिडियो ह्वाइट हाउसले उपलब्ध गराएको थियो। तर त्यसमा प्रयोग गर्न मिल्ने स्पष्ट अडियो थिएन। पृष्ठभूमिमा रहेको हेलिकोप्टरको आवाजले ट्रम्पका भनाइ ढाकिएका थिए। सामान्य अवस्थामा यस्तो कार्यक्रमको स्पष्ट भिडियो र अडियो टेलिभिजन नेटवर्कहरूको प्रेस पूलले उपलब्ध गराउँछ।
सोमबारको घटना अमेरिकी राष्ट्रपतिका कार्यक्रमको टेलिभिजन कभरेजसँग जोडिएको एउटा असाधारण विवादका बीच भएको हो।
कसरी सुरू भयो विवाद?
ट्रम्पले शुक्रबार सीएनएन, एमएस नाउ र पोलिटिकोका पत्रकारलाई ह्वाइट हाउस प्रवेशमा प्रतिबन्ध लगाउने घोषणा गरेका थिए। उनले ती सञ्चारमाध्यमले ‘फेक न्युज’ प्रकाशित गरेको आरोप लगाएका थिए। शनिबार ती संस्थाका पत्रकारका प्रवेश अनुमति रद्द गरिएको थियो।
सीएनएनलाई सोमबार राष्ट्रपतिको टेलिभिजन प्रेस पूलअन्तर्गतको जिम्मेवारी दिइएको थियो। तर ह्वाइट हाउसले सीएनएनलाई उक्त जिम्मेवारी पूरा गर्न रोक लगाएपछि एबीसी, सीबीएस, फक्स न्युज र एनबीसीले पनि संयुक्त रूपमा राष्ट्रपतिका कार्यक्रमको पूल कभरेज स्थगित गर्ने निर्णय गरे।
पूलले सोमबारदेखि राष्ट्रपतिका कार्यक्रमका लागि अर्को टेलिभिजन नेटवर्कको विकल्प नदिने जनाएको थियो।
यसको प्रत्यक्ष प्रभाव हेलिप्याड उद्घाटन कार्यक्रममा देखियो। प्रमुख टेलिभिजन नेटवर्कका क्यामेरा टोली कार्यक्रममा उपस्थित नभएपछि ह्वाइट हाउसले उपलब्ध गराएको भिडियोमै निर्भर हुनुपर्यो।
ट्रम्पका भनाइको स्पष्ट अडियो नहुँदा उनको सम्बोधन दर्शकसम्म पुग्न सकेन।
के हो ह्वाइट हाउस प्रेस पूल?
ह्वाइट हाउस प्रेस पूल भनेको राष्ट्रपतिका गतिविधिको भिडियो, अडियो, फोटो र समाचार सामग्री संकलन गरेर अन्य सञ्चारमाध्यमसँग साझा गर्ने व्यवस्था हो।
राष्ट्रपतिसँग हुने सीमित स्थानका कार्यक्रम, ओभल अफिस, एयर फोर्स वन वा तत्काल हुने सार्वजनिक सम्बोधनमा सबै सञ्चारमाध्यमका पत्रकार र क्यामेरा टोली पुग्न सम्भव हुँदैन। त्यसैले पूलले साझा कभरेज उपलब्ध गराउँछ।
टेलिभिजनतर्फ एबीसी, सीबीएस, सीएनएन, फक्स न्युज र एनबीसीले पालैपालो पूल कभरेजको जिम्मेवारी सम्हाल्दै आएका छन्। सोमबार सीएनएनलाई तोकिएको जिम्मेवारी उसले पूरा गर्न नपाएपछि बाँकी चार नेटवर्कले पनि पूल कभरेज रोक्ने निर्णय गरेका हुन्।
सञ्चारमाध्यम अदालतमा
ह्वाइट हाउस प्रवेशमा प्रतिबन्ध लगाइएका सीएनएन, एमएस नाउ र पोलिटिकोले सोमबार ट्रम्प सरकार विरूद्ध मुद्दा दायर गरेका छन्।
उनीहरूले आफूहरू माथिको प्रतिबन्धले अमेरिकी संविधानको पहिलो संशोधनले सुनिश्चित गरेको प्रेस स्वतन्त्रताको अधिकार उल्लंघन गरेको दाबी गरेका छन्। उनीहरूले पत्रकारका प्रवेश अनुमति पुनःस्थापित गर्न अदालतसँग माग गरेका छन्।
ह्वाइट हाउसले भने राष्ट्रपतिका कार्यक्रमको पहुँच विशेषाधिकार भएको र आफूहरूले ‘फेक न्युज’लाई ओभल अफिसमा स्थान दिन नचाहेको बताएको छ। ट्रम्पले पनि सामाजिक सञ्जालमार्फत आफूले स्वतन्त्र प्रेसको सम्मान गर्ने तर ‘फेक न्युज’विरूद्ध कदम चालिरहेको बताएका छन्।
सोमबारको घटनाले प्रेस पूलको महत्वलाई प्रत्यक्ष देखाएको छ। राष्ट्रपतिको कार्यक्रमको भिडियो सरकारबाट उपलब्ध भए पनि स्वतन्त्र टेलिभिजन पूलको क्यामेरा र अडियो प्रणाली नहुँदा सार्वजनिक कार्यक्रमको दृश्य र आवाज स्पष्ट रूपमा अभिलेख गर्न कठिन हुन सक्छ।
(विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चार माध्यमहरूको सहयोगमा तयार पारिएको)