नवलपरासीमा जन्मिएकी शुभेच्छा अर्याल पाठक अहिले अमेरिकामा सिनियर फर्मुलेसन साइन्टिस्टका रूपमा कार्यरत छिन्।
उनी प्रोटिन पाउडर र रिफ्रेसिङ ड्रिंक्स पाउडर उत्पादन गर्ने बहुराष्ट्रिय कम्पनीमा काम गर्छिन्। खाद्य पदार्थको गुणस्तर, सुरक्षा र पोषण मूल्यमा आधारित अनुसन्धानमा संलग्न छिन्।
शुभेच्छा सन् २०१७ मा श्रीमानसँग डिपेन्डेन्ट भिसामा अमेरिका गएकी हुन्। उनका श्रीमान कम्प्युटर इन्जिनियरिङमा स्नातकोत्तरका लागि सन् २०१६ मा गएका थिए।
'डिपेन्डेन्टमा आए पनि पछि मैले विद्यार्थी भिसा परिवर्तन गरेँ। त्यसपछि आफ्नो पढाइ अघि बढाएँ,' शुभेच्छाले भनिन्।
सन् २०२० मा उनले त्यहीँको एनसी स्टेट युनिभर्सिटीमा फुड साइन्स (खाद्य विज्ञान) मा स्नातकोत्तर सकिन्। नेपालमा पनि फुड साइन्समै स्नातक गरेकी थिइन्।
'घरबाट त मलाई डाक्टर बन्न दबाब थियो। एमबिबिएस पढ्न एक वर्ष खर्च पनि गरेँ। तर नाम निस्किएन,' उनले भनिन्।
त्यसपछि उनको रूचि खाद्य विज्ञानतिर बढ्यो। डाक्टरले बिरामी भइसकेपछि उपचार गर्ने हो भने फुड साइन्सले बिरामी नै हुन नदिन काम गर्छ भन्ने लाग्यो।
'गुणस्तरीय खानेकुरा खायो भने मानिस स्वस्थ रहन्छ। प्रिभेन्सन इज बेटर ड्यान केयर भनिन्छ नि, उपचारमा जानुभन्दा अगाडि नै मान्छे कसरी स्वस्थ हुन सक्छ भन्नेमा रूचि लागिरहेको थियो। त्यही क्रममा मलाई फुड साइन्सबारे थाहा भयो, पढ्ने निधो गरेँ,' उनले सुनाइन्।
शुभेच्छाले घरमा कुरा गरिन्। डाक्टर पढ भनिरहेको परिवारले सुरूमा मानेन। त्यो बेला फुड साइन्स नेपालमा नयाँ र कम परिचित विषय थियो। नसुनेको विषय नपढ, काम छैन, भविष्य छैन भनेर परिवारले चिन्ता व्यक्त गर्यो।
उनी आफ्नो निर्णयबाट पछि हटिनन्। त्यही पढ्न अड्डी कसिन्।
त्यो बेला केही निजी कलेजहरूले फुड साइन्स कोर्स भर्खर भर्खर सुरू गरेका थिए। उनले एक कलेजबाट २०७४ सालमा स्नातक सकिन्।
नेपालमा त्यतिखेर फुड साइन्स पढेर काम पाउन पनि गाह्रै थियो।
शुभेच्छाका अनुसार चिनजान भयो भने कहीँ काम पाइन्थ्यो। उनले पनि ललितपुरस्थित एक डेरीमा चिनजानकै आधारमा काम पाइन्।
'तर नेपालको जागिर गाह्रो थियो। नयाँ मान्छेलाई दबाब धेरै हुन्थ्यो। तलब पनि कम हुने। बिदा खासै नपाइने,' उनले भनिन्, 'तैपनि अमेरिका आउनुअघि त्यहीँ गुणस्तर सम्बन्धी काम गरेँ।'
नेपालमा खाद्य गुणस्तर सम्बन्धी काम गरेको अनुभव भएकाले अमेरिकामा उनले आर एन्ड डी (रिसर्च एन्ड डेभलपमेन्ट) क्षेत्रमा काम गरिन्। स्नातकोत्तरमा फर्मेन्टेड अचार बनाउने सम्बन्धी अनुसन्धान गरेकी थिइन्।
स–साना काँक्रा नुनपानीमा डुबाएर फर्मेन्टेड अचार तयार गरिन्थ्यो। शुभेच्छा उक्त अचारमा हुने ब्याक्टेरियाबारे अध्ययन गर्थिन्। अमेरिकाको कृषि विभागसँगको सहकार्यमा उनले त्यो बेला दुई वर्ष अनुसन्धान गरेकी थिइन्।
स्नातकोत्तर सकेपछि उनलाई गुणस्तर नियन्त्रण र आर एन्ड डी दुवै क्षेत्रमा काम गर्ने अवसर आएको थियो।
'मलाई अमेरिकाको अनुसन्धान क्षेत्र कस्तो हुँदो रहेछ भन्ने जान्न मन लागेको भएर अनुसन्धानमै गरेँ,' शुभेच्छाले भनिन्।
उनले केही समय टोबाको (सूर्ती) कम्पनीमा काम पनि गरिन्। त्यसमा उनलाई काम गर्न धेरै रूचि थिएन। त्यसैले केही समयपछि 'हर्बलाइफ न्युट्रिसियन' नामक कम्पनीमा गइन्। हाल उनी त्यहीँ सिनियर फर्मुलेसन साइन्टिस्टका रूपमा काम गरिरहेकी छन्।
'बजारमा पठाउने उत्पादनको गुणस्तर हेर्ने र नयाँ नयाँ उत्पादन खोजी गर्ने काम गर्छौं। मार्केटिङ टिमले बजारमा यस्तो सामग्री चाहिएको छ भनेपछि सोही आधारमा रेसिपी तयार गरेर बजार पठाउँछौं,' उनले भनिन्।
शुभेच्छाका अनुसार उनी काम गर्ने कम्पनीले कुनै पनि नयाँ चिज सुरूमा सानो परिमाणमा उत्पादन गर्छ। त्यसपछि निरीक्षण गरेर सबै ठिक छ भन्ने यकिन गरिन्छ। अनि मात्र बजारका लागि ठूलो परिमाणमा उत्पादन हुन्छ।
अहिले उनले काम गरिरहेको कम्पनीका उत्पादन विश्वका ९६ देशमा निर्यात हुन्छ। धेरैजसो भारतमा निर्यात हुने उनले बताइन्।
'अमेरिकाले खानेकुरा, सप्लिमेन्ट (भिटामिनहरू लगायत), जुस लगायत उत्पादनको गुणस्तरमा निकै ध्यान दिन्छ। कडाइ साथ अनुगमन हुन्छ,' उनले भनिन्।
अमेरिकामा फुड साइन्स क्षेत्रमा काम गर्दा तलब तथा सेवासुविधा पनि निकै राम्रो भएको उनी बताउँछिन्।
उनले सातामा पाँच दिन ४० घन्टा काम गर्नुपर्छ। हप्ताको तीन दिन कार्यालय जान्छिन्, दुई दिन घरबाटै गर्छिन्। आफ्ना तीन साना छोरीहरूको हेरचाहसँगै कामलाई पनि सन्तुलित तरिकाले अगाडि बढाइरहेको उनले बताइन्।
'बच्चाहरू बिरामी हुँदा आज आइनँ भन्न मिल्छ। वा कहिलेकाहीँ एक–दुई घन्टा ढिला हुने भएँ भन्न पनि मिल्छ। यस्तै सेवासुविधा भएकाले घरपरिवार र कामको सन्तुलन मिलाउन सजिलो भएको छ,' उनले भनिन्।
शुभेच्छा आफ्नो पेसामा निकै खुसी र सन्तुष्ट छन्। आफूले सिकेको सीप र ज्ञान नेपालको खाद्य क्षेत्रमा प्रयोग गर्ने उनलाई मन छ।
'यहाँको करिअर छाडेर नेपाल फर्केर काम गर्ने अवस्था त छैन। तर यहीँबाट आफूले सिकेको ज्ञान, सीप नेपालमा कसरी प्रयोग गर्न सकिन्छ भनेर साथीहरूसँग छलफल गरिरहेकी छु,' शुभेच्छाले भनिन्।