ग्लोबल नेपाली
सन् २०१४ मा क्यानडा जानुभन्दा पहिला काठमाडौंका श्याम चालिसे एक चिनियाँ कम्पनीमा इलेक्ट्रिक इन्जिनियर थिए।
परिवार सहित क्यानडा गएका श्यामले इलेक्ट्रिक इन्जिनियरिङको थप अध्ययन गरे। यही क्षेत्रमा काम पनि गरे। तर उनको मन भने व्यवसायमा थियो।त्यसैले उनले स्टक क्षेत्रमा हात हाले।
'मैले सन् २०१५ देखि नै अमेरिका र क्यानडाको स्टकमा लगानी सुरू गरेको हो। सुरूमा यसलाई मैले पार्टटाइम जस्तो बनाएको थिएँ,' उनले भने, 'सन् २०२० देखि भने म फुलटाइम लगानीकर्ता हो। त्यसका लागि मैले आइटी र इलेक्ट्रिक क्षेत्र रोज्ने गरेको छु।'
स्टक मार्केटमा कसरी लगानी गर्ने भन्ने अध्ययन गरेकै आधारमा आफू यो ठाउँमा पुगेको उनको भनाइ छ। थोरै आम्दानी हुनेले पनि स्टक मार्केटमा लगानी गर्न सक्ने उनको अनुभव छ।
'जागिर गर्दै पनि स्टक मार्केट या जग्गामा लगानी गर्न सकिन्छ। जग्गाको लागि ठूलो रकम चाहिन्छ तर स्टक मार्केटका लागि यो जरूरी छैन,' उनले भने, 'यसको लागि कस्तो कम्पनीमा लगानी गर्ने भनेर अध्ययन गर्न जरूरी छ। जस्तो पनि कम्पनीमा पैसा हालेर नाफा कमाउन सकिँदैन।'
उनले क्यानडामा चालिसे ट्रेनिङ नामक कम्पनी सुरू गरेका छन्। देश विदेशमा रहेका नेपालीहरूलाई लगानीबारे सिकाउँछन्। अहिले नेपालमा पनि कम्पनी सुरू गरेका छन्। जहाँबाट सेयर लगानीबारे तालिम दिइन्छ।
उनका अनुसार धेरैले नबुझिकन सेयर मार्केटमा लगानी गर्छन्। अनि महंगोमा किनेर सस्तोमा समेत बेच्छन्। त्यही भएर सेयरमा घाटा हुने उनको बुझाइ छ।
'मैले सेयरका बारेमा धेरै अनुसन्धान गरेको छु। अमेरिका र क्यानडाका कुन कम्पनीमा लगानी गर्दा नाफा/घाटा के हुन्छ भने मैले तत्कालै भन्दिन सक्छु।नेपालमा पनि हामीले यसबारे तालिम सुरू गरेका छौं,' उनले भने, 'सेयरमा लगानी गर्न चाहनेले यसको अध्ययनका लागि केही समय छुट्याउनै पर्छ।होइन भने लहलहीमा लागेर लगानी गर्दा डुबिन्छ।'
नेपालको स्टक मार्केट ३० वर्ष मात्रै भएकाले पनि अध्ययन अनुसन्धानका लागि प्रशस्त सामग्री पाउन कठिने हुने उनको बुझाइ छ। ५०/६० कम्पनी होल्ड गरेर बस्नुभन्दा पनि अध्ययन र अनुसन्धानको आधारमा ५/७ कम्पनीमा मात्र लगानी गर्नुपर्ने सुझाव उनको छ।
'मैले युरोप, अमेरिका, क्यानडा, अस्ट्रेलिया तथा मध्यपूर्वका नेपालीलाई पनि कसरी व्यवस्थित लगानी गर्ने भनेर सिकाइरहेको छु। नेपालका बारेमा पनि हामीले जानकारी दिइरहेका छौं,' उनले भने, 'थोरैबाट लगानी गर्न सकिने स्टक मार्केट नै हो। तर हचुवाको भरमा छिर्ने होइन। अलिकति समय दिएर पढ्नु पनि पर्छ। त्यसको लागि हामीले तरिका सिकाउँछौं।'
उनको नजरमा सेयर बजार क्यासिनोभन्दा पनि खतरनाक छ। किनकि क्यासिनो जाँदा निश्चित पैसा लिएर गइन्छ र हारियो भने त्यति सकिएपछि फर्किने भन्ने हुन्छ तर सेयर लगानी त्यस्तो हुँदैन। यसमा असीमित तरिकाले पैसा गइरहेको हुन्छ। यस कारण सबै पक्ष राम्ररी बुझेर मात्र लगानी गर्नुपर्छ।
कस्ता कम्पनीमा सेयर लगानी गर्ने, यसको मापन कसरी गर्ने भनेर उनले 'थ्री रूल्स अफ मनी' नामको सानो किताब पनि लेखेका छन्। यो किताब अनलाइनमा निःशुल्क डाउनलोड गर्न सकिने उनले बताए।
-1746009348.jpg)
