लगालग बढिरहेको सुनको भाउ बिहीबार नेपाली बजारमा एकैदिन २० हजार पाँच सय रूपैयाँले बढ्यो। तर, शुक्रबार नै त्यतिले नौ घट्यो।
इरानसँग अमेरिकी द्वन्द्व बढ्ने सम्भावनाले बिहीबार अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा एकैदिन सुन प्रतिऔंस २११ डलरले बढेको सुन चाँदी व्यवसायी महासंघका पूर्व अध्यक्ष तेजरत्न शाक्यले बताए। यही कारण नेपाली बजारमा पनि मूल्य बढेको थियो।
बिहीबार तीन लाख ३९ हजार तीन सय रूपैयाँमा कारोबार भएको सुन शुक्रबार तीन लाख १८ हजार आठ सय रूपैयाँमा कारोबार भइरहेको छ।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले त्यहाँको केन्द्रीय बैंक (फेड)का गभर्नर परिवर्तन गर्ने सम्भावना बढेपछि मूल्य घटेको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चार माध्यम रोयटर्सले उल्लेख गरेको छ।
हालका गभर्नर जेरोम पावेललाई हटाएर पूर्व गभर्नर केभिन वार्सलाई नियुक्त गर्ने बिहीबार ट्रम्पले उल्लेख गरेको सञ्चारमाध्यमहरूले उल्लेख गरेका छन्।
वार्सले त्यहाँको महँगी नियन्त्रणलाई प्राथमिकता दिन सक्ने र यसले त्यहाँको ब्याजदर उच्च हुने, डलर बलियो बन्दै जाने अनुमान गरिएको छ।
यही करण सुनको मूल्य घटेको मानिएको छ। डलर बलियो हुँदा सुनको मूल्यमा विपरीत प्रभाव पर्ने गर्छ। कहिले काँही भने दुवैको मूल्य बढ्ने गरेको पनि देखिएको छ।
केही अन्तर्राष्ट्रिय विश्लेषहरूले सुनको कारोबारमा उच्च स्पेकुलेशन (सट्टेबाजी) भएकोले पनि अहिले मूल्य घटेको बताएका छन्।
अहिले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सुनको मूल्य प्रतिऔंस ५१९७ डलरमा कारोबार भइरहेको छ। एक सय ३० डलरले घटेर कारोबार भइरहेको हो।
अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा हुने कारोबारको आधारमा नै नेपाली बजारमा मूल्य निर्धारण हुन्छ। नेपाली बजारको माग र आपूर्तिले सुनको भाउमा खासै फरक पर्दैन।
प्रतिऔंस सुनको तौल ३१.१ ग्राम हुन्छ। सुनबाहेक अन्य वस्तुमा भने प्रतिऔंस बराबर २८.३४ ग्रामले हिसाब गरिन्छ।
नेपालमा सामान्यतया सुनको भाउ तोलामा हिसाब गरिन्छ। एक तोला सुन ११.६६४ ग्राम हुन्छ।
यसरी आउने मूल्यमा १० प्रतिशत भन्सार शुल्क, दुई प्रतिशत विलासिता कर र वाणिज्य बैंकले सुन व्यवसायीलाई लिने एक प्रतिशत शुल्क सहित १३ प्रतिशत अतिरिक्त शुल्क ग्राहकले तिर्नुपर्छ।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानतर्फ 'आर्माडा' (ठूलो सैन्य समूह) अघि बढिरहेको चेतावनी दिँदै सम्भावित सैन्य कारबाहीको धम्की दिएका छन्।
यसैबीच, अमेरिकी सेनाले मध्यपूर्व क्षेत्रमा बहुदिवसीय हवाई अभ्यास गर्न लागेको खबर आइरहेको छ। तर, इरानले भने तेहरान र वाशिङ्टनबीच मध्यस्थतामार्फत वार्ता प्रयासहरू अझै जारी रहेको दाबी गरेको त्यहाँको समाचार संस्था तस्निमले उल्लेख गरेको छ।
युद्धकै सम्भावनाले सुरक्षित मानिने सुनको मूल्य थप बढाएको थियो।
सुनलाई कुनै एक देशको मुद्रा वा नीतिसँग नबाँधिएको तटस्थ मूल्य भएको बस्तुको रूपमा लिइन्छ। त्यसैले पनि यसको भण्डारण बढिरहेको छ।
अन्य मुद्राको तुलनामा अनिश्चितता र मुद्रा क्षयीकरणको समयमा सुनको मूल्य कायमै रहने भएकोले पनि यसमा आकर्षण बढ्दो छ।
अहिलेको गिरावट अल्पकालीन हो। दीर्घकालसम्म मूल्य घटिरहन्छ वा बढिरहन्छ भनेर यसै भन्न सकिदैन। सुनको मूल्यलाई प्रभाव पार्न सक्ने अन्य घटानाक्रमले नै मूल्य निर्धारणमा भूमिका खेल्दै जाने देखिन्छ।
गोल्डम्यान सान्चले केही समयअघि मात्रै सन् २०२६ अन्त्यसम्मको लागि गरिएको यस अघिको सुनको मूल्यको प्रक्षेपण बढाएको थियो।
गोल्डम्यान सान्च विभिन्न लगानी क्षेत्रमा काम गर्ने प्रतिष्ठित मार्केट मेकर हो।
यसअघि गोल्डम्यान सान्चले सो समयसम्म प्रतिऔंस ४९०० अमेरिकी डलर पुग्ने प्रक्षेपण सुधारेर ५४०० डलर पुग्ने उल्लेख गरेको थियो।