आज
ईश्वरको नाममा मानिस मारिएछ
अल्लाहको नाममा आक्रोश बेचिएछ
बुद्धको करुणालाई बारुदले छोपिएछ
येशुको प्रेमलाई घृणाले क्रूसमा चढाइएछ।
अनि
धर्म भने मौन थियो।
मन्दिरको घण्टीले त
कसैको रगत मागेको थिएन
मस्जिदको अजानले
कसैको घर जलाउन भनेको थिएन
चर्चको प्रार्थनाले
प्रतिशोधको पाठ पढाएको थिएन
विहारको दीपले
अन्धकार फैलाउन खोजेको थिएन।
तर
धर्मका व्यापारीहरूलाई
शान्तिको बजारमा नाफा कहाँ हुन्छ र?
उनीहरूलाई चाहिन्छ—
डरले काँपेको समाज,
घृणाले विभाजित भीड,
र आस्थाको नाममा
राजनीतिक पसल।
एकातिर भगवानको जयकार
अर्कोतिर मान्छेको चित्कार
कस्तो विडम्बना!
ईश्वरको नाम जति ठुलो हुँदै गयो
मानिसको हृदय उति नै सानो हुँदै गयो।
कसैले निधारको टीका गन्यो
कसैले टाउकोको टोपी
कसैले गलाको क्रूस हेर्यो
कसैले भिक्षुको वस्त्र।
तर
कसैले पनि
मानिसको आँखामा भरिएको आँसु गनेन
कस्तो अचम्म!
हामीलाई धर्म सोध्न सजिलो छ
तर दुःख सोध्न गाह्रो
हामीलाई नाम हेर्न फुर्सद छ
तर घाउ हेर्न समय छैन।
हामीले
ईश्वरलाई आफ्नो पक्षमा उभ्याउने प्रयास गरिरह्यौँ
तर कहिल्यै
आफूलाई ईश्वरले सिकाएको बाटोमा उभ्याउन सकेनौँ।
हिजो कसैले
मन्दिर जलायो
आज कसैले
मस्जिदमाथि पत्थर हान्यो
भोलि कसैले
चर्चको झ्याल फुटाउला
पर्सि कसैले
विहारको दीप निभाउला।
तर सम्झनू
जल्ने मन्दिर होइन,
मस्जिद होइन,
चर्च होइन,
विहार होइन
जल्नेछ
नेपालको आत्मा।
र त्यस दिन
विजेता कोही हुनेछैन
किनकि घृणाको युद्धमा
हार्ने सधैँ
मानवता नै हो।
त्यसैले आज पनि म सोध्छु
धर्म खतरामा छ
कि धर्म बेचेर राजनीति गर्नेहरू?
ईश्वर रिसाएका हुन्
कि ईश्वरको नाम बेच्नेहरू?
यदि धर्मले
मानिसलाई मानिसबाट टाढा बनाउँछ भने
त्यो धर्म होइन
कसैको स्वार्थ हो।
र यदि मानवता बचाउन
धर्मभन्दा माथि उठ्नुपर्छ भने
सायद
त्यहीँबाट सुरु हुन्छ
साँचो धर्म।
किनकि अन्तिम सत्य एउटै छ—
ईश्वरका घर धेरै होलान्
तर उहाँले बनाएको संसार एउटै हो;
धर्मका बाटा फरक होलान्
तर मानवताको गन्तव्य एउटै हो।