विपक्षी दल राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा) का संसदीय दलका नेता ज्ञानेन्द्र शाहीले गणेश नेपालीले आफैमाथि आगो लगाएपछि मृत्यु भएको घटनामा प्रधानमन्त्री बालेन शाह र गृहमन्त्री सुधन गुरुङमाथि आरोपै आरोप लगाएका छन्।
उनले गृहमन्त्री सुधन गुरुङलाई प्रतिनिधिसभा बैठकबाटै 'कन्टेन्ट क्रिएटर' को आरोप लगाए।
'तपाईं गृहमन्त्री हो कि कन्टेन्ट क्रिएटर,' शाहीले भने, 'गृहमन्त्रीले हिजो फिल्मको नायकजस्तै मिडिया घेरेर, कहिले एयरपोर्ट, कहिले कता, कहिले कता... पूरै क्यामरा बोकेर... साँच्चै उपचार गर्ने उद्देश्य थियो भने आज गणेश नेपालीको मृत्यु हुँदैन थियो। आज उनको जीवन बाँच्ने थियो।'
मुगुका २५ वर्षीय गणेश नेपालीले बिहीबार राजधानीको राहदानी विभागअगाडि आफ्नै शरीरमा आगो लगाएका थिए। उपचारका क्रममा शुक्रबार उनको वीर अस्पतालमा निधन भएको थियो। महानगर प्रहरीले मोटरसाइकल नियन्त्रणमा लिएको घटनामा उनले आफ्नै शरीरमा पेट्रोल खन्याएर आगो लगाएको प्रहरीले जनाएको छ।
उपचारमा संलग्न चिकित्सकहरूले सुरुमा दिएको सुझाव अनुसार सरकारले उनलाई थप र विशिष्ट उपचारका निम्ति भारतको नयाँ दिल्लीस्थित 'एम्स' अस्पताल लैजान सम्पूर्ण तयारी पूरा गरेको थियो। उनलाई भारत लैजान एयर एम्बुलेन्सको व्यवस्था पनि गरेको थियो।
उपचार खर्च सरकारले नै बेहोर्ने गरी एम्स अस्पताल लैजान सबै बन्दोबस्त भइसकेको अवस्थामा वीर अस्पतालको बर्न आइसियू वार्डमा भेन्टिलेटरमा रहेका नेपालीको स्वास्थ्य अवस्था अस्थिर बनेको थियो। त्यस्तो अवस्थामा अन्यत्र स्थानान्तरण गर्दा झन् ज्यानको जोखिम हुने चिकित्सकहरूले सुझाव दिएका थिए। त्यसैबीच उपचारकै क्रममा उनको मृत्यु भएको हो।
यो घटनालाई लिएर सांसद शाहीले गृहमन्त्रीमाथि प्रश्न उठाउँदै संसदमा भने, 'हामीलाई क्यामरामा गृहमन्त्री कहाँ हिँड्यो, आज कति युट्युब चलायो र कन्टेन्ट कति क्रिएट गर्यो भन्ने महत्त्वपूर्ण कुरा होइन। गृहमन्त्रीको आदेशबाट जनताको जीवन बाँच्छ कि बाँच्दैन भन्ने हो।'
'सुविधासम्पन्न अस्पतालमा बेलैमा उपचार गरिदिएको भए, एउटा प्लेन मात्र दिल्ली पठाएको भए, कति लाग्छ... २ घन्टा, गणेश नेपालीको जीवन बच्थ्यो,' उनले भने।
शाहीले कन्टेन्ट क्रिएटर भएर लाइक, भ्युज पाउनका लागि गरिने गतिविधिले एकछिन मान्छेले वाहवाह भने पनि गन्तव्यमा घाटा नै गर्ने बताए।
साथै गृहमन्त्रीलाई जिम्मेवार बन्न र कन्टेन्ट क्रिएटर नबनी देशको वास्तविक गृहमन्त्री बन्न अनुरोध गरे। गृहमन्त्री र मन्त्रीहरूलाई सडकमा 'चटक' नदेखाउन उनले आग्रह गरे।
उनले नयाँ बानेश्वरमा संसद भवन रहेका बेला प्रेमप्रसाद आचार्यले आत्मदाह गरेको विषय पनि स्मरण गराए।
'प्रतिनिधिसभाको गेटमा प्रेम आचार्यले आत्मदाह गर्नुभएको थियो। दुई-तीन वर्ष भएको छैन। आज गणेश नेपालीले आत्मदाह गर्नुपर्यो। उनीहरूको पीडा एउटै थियो। यो देशमा गरिखान पाऊँ भन्ने हो,' शाहीले भने, 'सरकार फेरियो, कुर्सी फेरियो तर जनताको पीडा फेरिएन। कुर्सी फेरिनु महत्त्वपूर्ण कुरा रहेनछ। जनताको जीवन फेर्नुपर्ने रहेछ।'
उनले गृहमन्त्रीपछि प्रधानमन्त्री बालेन शाहको गीतको विषय उठाउँदै व्यंग्य कसे।
'सरकारको नारा राम्रो छ - गरिबको चमेली बोलिदिने कोही छैन। बोल्न दे सरकार...मनको कुरा खोल्न दे सरकार,' शाहीले भने, 'तर आज गरिब, दुःखी जनतालाई करमाथि कर थोपरेर बिजोग अवस्थामा पुर्याएको छ। सरकारलाई सोध्न चाहन्छु- ठेलागाडामा व्यापार गरेर जीविकोपार्जन गर्नेहरूको व्यवस्थापन कहाँ छ? पठाओ र ट्याक्सीमा राइड सेयरिङ गरेर जीविकोपार्जन गर्नेहरूको पार्किङ कहाँ छ? सडकमा बसेर व्यापार गर्नुपर्छ भन्ने मान्यता छैन। तर ती नागरिकका लागि वैकल्पिक व्यवस्था किन गरिएन? उनीहरूलाई सुरक्षित स्थान किन उपलब्ध गराइएन? यो प्रश्नको जबाफ सरकारले दिनुपर्छ।'
उनले सरकारले सय दिनमा सबै काम गर्न नसक्ने भए पनि जनता मार्नेभन्दा बचाउने नीति लिनुपर्ने बताए।
'गरिब, दुःखीले पाउँदै आएको बीमा समेत कटौती गर्यो १०० दिनमा,' शाहीले भने, 'स्थानीय सरकारको प्रमुख हुँदा काठमाडौंमा बाँच्न गाह्रो भयो। त्यसको परिणाम आज भोगिरहेका छौं।'
उनले स्थानीय सरकार प्रमुख हुँदा भने पनि बालेन शाहको नाम भने लिएनन्।
'सरकारलाई विनम्रतापूर्वक अनुरोध गर्न चाहन्छु, जनताको कुरा देखेजस्तो गर्नुहुन्छ। सुनेजस्तो गर्नुहुन्छ। युट्युबमा भिडिओ आउँछ। तर कन्टेन्ट बनाइन्छ, लाइक कमाइन्छ। भ्युज कमाइन्छ। तर जनताको जीवन बचाइँदैन। कर्णालीमा एउटा हेलिकप्टर नपठाएर मान्छेको मृत्यु भयो। आज गणेश नेपालीको उद्धार नगरेर मृत्यु भएको छ,' शाहीले भने, 'समयमा उद्धार गरेको भए गणेश नेपाली जीवित हुन्थे।'
उनले प्रधानमन्त्री शाहको गीतलाई उल्लेख गर्दै भने, 'मलाई बोल्न दे सरकार, मनको कुरा खोल्न दे सरकार भन्नेलाई गरिबको आँसु पुछिदे सरकार भन्न चाहन्छु।'
सांसद शाहीले गणेश नेपालीको मृत्युको कारण राज्यको नीति भएको बताए।
'म प्रधानमन्त्रीलाई विनम्र अपिल गर्न चाहन्छु - के यो काठमाडौं अर्बपति र करोडपति मात्रको हो?' शाहीले प्रश्न गरे, 'यो गरिब, दुःखी, निमुखा जनताको पनि सहर हो कि होइन? यो गरिब, दुःखी, श्रमिकको सहर हो कि होइन? यो नेपालको राजधानी हो भने गरिब, दुःखी जनताको पनि सहर हो। आज गरिब, दुःखी जनता यो सहरमा बाँच्न नपाउने अवस्था अघिल्लो पटक मेयर भएका कारण सिर्जित भएको छ।'
उनले पछिल्लो समय सरकारका एक-एक ऐन र नियम तथा मन्त्रिपरिषद्को निर्णयसमेत करोडपति र अर्बपतिहरूको पक्षमा भएको बताए।
'नीति तथा कार्यक्रम यस्तो नबनाऔं, जनताले थेग्न नसक्ने होस्। यस्तो बनाऔं, जनताले थेग्न सक्ने होस्। घरबार बेचेर राज्यको जरिवाना तिर्नुपर्ने कानुनले न राज्य सुरक्षित हुन्छ, न जनताको जीवन सुरक्षित हुन्छ,' शाहीले भने, 'यो युरोप होइन, नेपाल हो। यहाँ सबै अर्बपति र करोडपति छैनन्। हामी युरोपका देशभन्दा बढी कर तिर्छौं। सुविधा सोमालियाभन्दा कम पाउँछौं।'
