खेलकुदमा एउटा चर्चित भनाइ छ- कन्सिस्टेन्सी इज् की (एकनासको प्रदर्शननै मुख्य कुरा हो)। तर आइसिसी टी-२० विश्वकप २०२६ मा नेपाली क्रिकेट टोलिको हकमा यो भनाइ मेल खाँदैन।
समूह ‘सी’ मा पूर्वविश्वविजेता इंग्ल्यान्ड विरूद्धको खेलमा नेपालले गज्जबको खेल देखायो। विश्वकै उत्कृष्ट खेलाडीको जमघट रहेको इंग्लिस टोलीलाई आच्छुआच्छु पार्यो।
मुम्बईको प्रसिद्ध वानखेडे रंगशालामा उत्कृष्ट खेलेको नेपालका चार दिनपछिको अवस्था भने विल्कुल फरक रह्यो।
यो विश्वकपको डेब्यू टोली इटालीसँग नेपालको खेल राम्रो हुन सकेन। यो विश्वकपमा सहभागी सबैभन्दा तल्लो वरीयता (२६औं) रहेको इटालीविरूद्ध नेपाल १० विकेटले पराजित भयो। यसले नेपालको प्रदर्शन एकनासको नभएको प्रष्ट देखिन्छ।
नेपाली टोली हिरोबाट एकाएक भुइँमा पछारिन पुग्यो। जसले नेपालको यस संस्करणको विश्वकप यात्रा कठिन मोडमा पुगेको छ।
तर खेलकुदमा चमत्कारिक प्रदर्शनको पनि अपेक्षा गरिन्छ। कसले कुन कस्तो जादू देखाउँछ थाहा नै हुँदैछ। त्यसैले लगातार दुई खेलमा पराजित पराजित भएको नेपाली टोलीलाई अघि बढ्न अब चत्कारित्क प्रदर्शनले मात्र अघि बढाउन सक्छ।
कठिन अवस्थामा आइपुगेको नेपाली टोलीले आइतबार बिहान सवा एघार बजे वानखेडेमै अर्को विश्वविजेता वेस्ट इन्डिजसँग खेल्दैछ। नेपाल र वेस्ट इन्डिजको अवस्था निकै भिन्न छ। दुवैको बाटो र अपेक्षा फरक छन्।
इंग्ल्यान्ड र स्कटल्यान्डलाई हराएको वेस्ट इन्डिजले भारतमा उत्कृष्ट खेल देखाइरहेको छ। वानखेडेमै उसले इंग्लिस टोलीविरूद्ध उत्कृष्ट जित निकालेको थियो। अब नेपाल विरूद्धको खेलले वेस्ट इन्डिजलाई सुपर ८ मा पुर्याउने समीकरण छ।
नेपाल भने ‘गर या मर’ को स्थितिमा छ। अघि बढ्नका लागि नेपाललाई वेस्ट इन्डिजविरूद्ध जितको विकल्प छैन। सुपर-८ मा पुग्न वेस्ट इन्डिज मात्र होइन स्टकल्यान्डससँग पनि नेपालले हार्ने छुट छैन। एक हारले नेपालको विश्वकप यात्रा टुंगिन्छ।
वेस्ट इन्डिज अहिले उत्कृष्ट लयमा छ। शारीरिक शक्ति र रणनीतिक सन्तुलन दुवै मिल्नु वेस्ट इनडिजको राम्रो पक्ष हो। शिमरन हेटमायरको आक्रामक शैली गजबको देखिएको छ। इंग्ल्यान्डविरुद्ध शेर्फान रदरफोर्डले प्रहार गरेको नटआउट ७४ रनले नेपाली बलरहरूलाई चुनौती दिने निश्चित छ। वेस्ट इन्डिजसँग रोभम्यान पावेल र जेसन होल्डर जस्ता ठूला सट खेल्न सक्ने ब्याटर छन्।
वेस्ट इन्डिजको ब्यटिङ मात्र होइन बलिङ पनि उत्तिकै घातक छ। अकिल हुसेन, गुडाकेश मोती र रोस्टन चेसको स्पिनले इंग्ल्याण्डलाई निकै समस्यामा पारेको थियो। वानखेडेको बिहानी खेलमा यो स्पिन जोडी फेरि पनि निर्णायक हुन सक्छ।
तीव्र गतिका बलर शेमार जोसेफसँगै रोमरियो शेफर्ड (जसले यसै प्रतियोगितामा ह्याट्रिक र ५ विकेट लिइसकेका छन्) नेपालका लागि खतरा हुन्। यी बलरविरूद्ध नेपाली ब्याटर कसरी खेल्छन् त्यो नै नेपालको नजितालाई असर गर्नेछ।
इटालीसँगको १० विकेटको नमीठो हारपछि अहिले नेपाल दबाबमा छ। अंकबिहीन नेपालको 'नेट रन रेट' मा ठूलो धक्का पुर्याएको छ।
अब वेस्ट इन्डिजविरूद्ध उत्कृष्ट खेल्न नेपालका ओपनर कुशल भुर्तेल र आसिफ शेखको ओपनिङ जोडी चल्न जरुरी छ। कप्तान रोहित पौडेल र दीपेन्द्रसिंह ऐरीले मध्यक्रम सम्हाल्नुपर्नेछ भने अन्त्यमा लोकेश बमसँगै गुलशन झा र करण केसीको विष्फोटक ब्याटिङको खाँचो छ।
बलिङमा नेपालको सबैभन्दा ठूलो भरोसा सन्दीप लामिछाने नै हुन्। उनलाई नन्दन यादवको गति र ललित राजवंशी स्पिनले साथ दिनु पर्नेछ। ललितको स्थानमा शेर मल्ललाई ल्याएर रणनीति बदल्न सकिनेछ।
गत सेप्टेम्बरमा युएईको शारजाहमा वेस्ट इन्डिजको दोस्रो रोजाइको टोलीलाई नेपालले टी-२० सिरिजमा २-१ ले हराएको थियो। त्यसले नेपाली टोलीलाई आत्मविश्वास दिए पनि सो टोलीका दुई खेलाडी मात्र अहिले विश्वकप टोलीमा छन्।
त्यतिबेला युवा खेलाडीलाई मौका दिएको वेस्ट इन्डिजमा अहिले अनुभवी खेलाडी छन्। त्यतिबेला खेलेका अकिल हुसेन र जेसन होल्डर मात्र अहिले विश्वकप खेलिरहेका छन्।
विश्वकपमा कुनै पनि टोलीलाई पुरान इतिहास र रेकर्डले कुनै अर्थ राख्दैनन्। मैदानमा उत्कृष्ट खेल र विपक्षीलाई दबाबमा राख्नुपर्छ।
समूह 'सी' को सुपर-८ समीकरण
नेपालले वेस्ट इन्डिजसँग फागुन ३ गते विहान ११ बजे तेस्रो खेल खेल्नेछ। अन्तिम खेल फागुन ५ मा स्टकल्यान्डसँग बेलुका सवा ७ बजे खेल्नेछ।
समूहका पाँच टोलीमध्ये दुई टोली मात्र सुपर ८ मा पुग्नेछन्। बाँकी तीन टोली समूह चरणबाटै बाहिरिनेछन्।
नेपालको सुपर ८ मा पुग्ने सम्भावना निकै कठिन देखिन्छ। नेपालले खेलेका सुरुवाती दुईवटै खेलमा (इंग्ल्यान्ड र इटालीसँग) हार ब्यहोरेको छ र अंक तालिकाको पुछारमा (पाँचौं स्थानमा) शून्य अंकका साथ रहेको छ।
नेपालको नेट रन रेट -१.८५४ छ, जुन समूह 'सी' का अन्य सबै टोलीहरूको तुलनामा सबैभन्दा कम हो।
वेस्ट इन्डिज २ खेलमा २ जितका साथ ४ अंक जोडेर शीर्ष स्थानमा छ। स्कटल्यान्ड, इटाली र इंग्ल्यान्डको समान २-२ अंक छ। अहिलेको अवस्थामा वेस्ट इन्डिज सुपर ८ नजिक छ। नेपालले वेस्ट इन्डिजलाई पछि पार्ने सम्भावना छैन।
नेपालले सुपर ८ को दौडमा जीवित रहन आफ्ना बाँकी दुबै खेल (वेस्ट इन्डिज र स्कटल्यान्ड विरुद्ध) फराकिलो अन्तरले जित्नै पर्ने हुन्छ। एक हारले नेपालको यात्रा सकिनेछ।
अर्कोतर्फ नेपालले दुवै खेलमा जित निकालेर मात्र पुग्दैन अरू टोलीको नजितामा पनि भर पर्नुपर्छ। अन्य टोलीहरूको नतिजा पनि नेपालको अनुकूल हुनुपर्नेछ ताकि ४ अंकमा बराबरी भएर नेट रन रेटका आधारमा छनोट हुने अवस्था छ।
यद्यपि सुरुवाती दुवै खेलमा पराजय, हालको कमजोर रन रेट र अन्य बलिया टोलीको अवस्थाले गर्दा नेपालको सुपर ८ यात्रा निकै चुनौतीपूर्ण, कठिन र असम्भव जस्तै छ।
नेपालले बाँकी रहेका दुवै खेल जित्नु, त्यो पनि ठूलो अन्तरमा अनि अरु टोलीले पनि नेपालको समिकरणअनुसार नजिता निकाल्नु पर्ने अवस्था ‘मिराकल’ भए जस्तै हुनेछ। त्यसैले नेपाल सुपर-८ दौडबाट बाहिरिन गणीतीय सम्भावना मात्र बाँकी छ।
यदि नेपालले आफ्ना बाँकी दुबै खेल (वेस्ट इन्डिज र स्कटल्यान्ड विरुद्ध) जितेमा नेपालको ४ अंक हुनेछ। यस्तो अवस्थामा नेपाल सुपर ८ मा पुग्नका लागि समूह 'सी' का अन्य तीनवटा खेलको नतिजामा प्रत्यक्ष रूपमा भर पर्नुपर्ने हुन्छ।
इंग्ल्यान्ड र स्कटल्यान्डबीच हुने खेलमा खेलमा इंग्ल्यान्ड वा स्कटल्यान्डमध्ये जसले जिते पनि उनीहरूको ४ अंक पुग्ने सम्भावना रहन्छ। नेपालको लागि यो खेलको नतिजाले अंक तालिकामा ठूलो प्रभाव पार्नेछ।
इंग्ल्यान्ड र इटालीबीच हुने खेलको विजेताको पनि ४ अंक वा सोभन्दा बढी पुग्न सक्छ। नेपालले आफू ४ अंकमा रहँदा अन्य टोलीहरू पनि ४ अंकमै सीमित रहुन् भन्ने चाहन्छ।
इटाली र वेस्ट इन्डिजबीच खेलले पनि अर्थ राख्नेछ। नेपालले वेस्ट इन्डिजलाई हरायो भने वेस्ट इन्डिज ४ अंकमै रोकिनेछ। त्यसपछि वेस्ट इन्डिजले इटालीलाई हराएमा वेस्ट इन्डिजको ६ अंक हुनेछ र इटाली ४ अंक वा सोभन्दा कममा रोकिनेछ।
यदि नेपालले दुवै खेल जित्यो र वेस्ट इन्डिजले इटालीलाई हरायो भने वेस्ट इन्डिज ६ अंकका साथ अघि बढ्ने सम्भावना रहन्छ। बाँकी एक स्थानका लागि नेपाल, इंग्ल्यान्ड, स्कटल्यान्ड वा इटालीबीच ४ अंकमा बराबरी हुन सक्छ।
४ अंकमा बराबरी भएको खण्डमा निर्णय नेट रन रेटका आधारमा हुनेछ। हाल नेपालको रन रेट (१.८५४) निकै कमजोर भएकोले नेपालले आफ्ना दुवै खेल ठूलो अन्तरले जित्नुपर्छ र अन्य खेलहरूमा प्रतिस्पर्धी टोलीहरू भारी अन्तरले पराजित भएको खण्डमा मात्र नेपालको सम्भावना हुन्छ ।
नेपालले आफ्ना दुई खेल जितेर मात्र पुग्दैन उसले इंग्ल्यान्ड, स्कटल्यान्ड र इटालीले एकापसमा अंक बाँडेको र वेस्ट इन्डिजले इटालीलाई हराएको नतिजाको प्रतिक्षा गर्नुपर्ने हुन्छ ताकि नेट रन रेटमा नेपाल अगाडि आउन सकोस्।
समूह चरणमा टोलीको अंक बराबरी भएको खण्डमा सुपर ८ छनोटका लागि सबैभन्दा पहिले टोलीले प्राप्त गरेको जम्मा अंक हेरिन्छ। यदि अंक बराबर भएमा कुन टोलीले धेरै खेल जितेको छ भन्ने कुरा हेरिन्छ। जित संख्या पनि बराबर भएमा नेट रन रेटको आधारमा फैसला गरिन्छ ।
हालको अंक तालिकाको अवस्था हेर्दा नेपालले अत्यन्तै फराकिलो अन्तरले जित्नुपर्ने देखिन्छ। नेपालको नेट रन रेट -१.८५४ छ, जुन समूह 'सी' मा सबैभन्दा कम हो। तुलनात्मक रूपमा, नेपालभन्दा माथि रहेका इंग्ल्यान्डको -०.६५० र इटालीको -०.३५२ छ।
नेपालले इटाली वा इंग्ल्यान्डसँग अंक बराबरी गरेको खण्डमा उनीहरूलाई उछिन्नका लागि आफ्नो रन रेटमा करिब १.२० देखि १.५० सम्मको सुधार गर्नुपर्ने हुन्छ। यदि दोस्रो स्थानमा रहेको स्कटल्यान्ड (०.९५०) सँग प्रतिस्पर्धा गर्ने हो भने यो अन्तर अझै धेरै (करिब २.८०) हुनेछ।
यति ठूलो रन रेटको खाडल पुर्नका लागि नेपालले आफ्ना बाँकी दुई खेल (वेस्ट इन्डिज र स्कटल्यान्ड विरुद्ध) मा केवल जित मात्र निकालेर पुग्दैन पहिले ब्याटिङ गरेमा विपक्षी टोलीलाई ८०-१०० वा सोभन्दा बढी रनको ठूलो अन्तरले हराउनुपर्ने हुन्छ। दोस्रो ब्याटिङ गरेमा विपक्षीले दिएको लक्ष्य धेरै ओभर बाँकी छँदै (जस्तै १०-१२ ओभरमा) पूरा गर्नुपर्ने हुन्छ।
यसका साथै नेपालको सम्भावना बलियो हुनका लागि अन्य टोलीहरू (विशेष गरी स्कटल्यान्ड र इटाली) आफ्ना बाँकी खेलहरूमा भारी अन्तरले पराजित हुनुपर्नेछ, जसले उनीहरूको नेट रन रेट घटाउन मद्दत पुगोस्।
उल्लेखित समीकरण पूरा हुने सम्भावना कमै छ। त्यसैले नेपाल सुपर ८ पुग्न सम्भावना हिसाबले मात्र सम्भव भएको देखिन्छ वास्तविक अर्थमा हालका लागि भने देखिदैन।