चालु वर्षमा नेपालमा विदेशी लगानीका परियोजनाको संख्या बढे पनि लगानीको प्रतिबद्धता भने उल्लेख्य घटेको छ।
उद्योग विभागले चालु आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को पहिलो चार महिनामा विदेशी लगानीका ४९७ परियोजना स्वीकृत गरेको छ।
गत आर्थिक वर्षको यही अवधिमा ३८२ परियोजना स्वीकृत भएका थिए।
परियोजनाको संख्या ३०.१ प्रतिशतले बढ्दा लगानीको प्रतिबद्धता भने ४६.६ प्रतिशतले घटेको छ।
विभागका अनुसार गत आर्थिक वर्षको पहिलो चार महिनामा ३६ अर्ब ६८ करोड रूपैयाँ विदेशी लगानीको प्रतिबद्धता आएकोमा चालु आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा १९ अर्ब ५५ करोड रूपैयाँमा सीमित छ।
गत आर्थिक वर्षको पहिलो चार महिनामा स्वीकृत परियोजनाबाट ३३ हजार ८१४ जनालाई रोजगारी दिने प्रतिबद्धता आएको थियो।
चालु आर्थिक वर्षमा यस्तो संख्या ६ हजार २०१ मात्रै छ। यो ८१.७ प्रतिशत कम हो।
परियोजनाको संख्या बढे पनि त्यसबाट सिर्जना हुने भनिएको रोजगारी भने उल्लेख्य घटेको छ।
कात्तिकमा लगानीको प्रतिबद्धता दोब्बरभन्दा बढी
कात्तिक महिनाको मात्रै तथ्यांक हेर्दा भने विदेशी लगानीको प्रतिबद्धता बढेको देखिन्छ।
चालु आर्थिक वर्षको कात्तिकमा ८५ वटा परियोजनाका लागि ३ अर्ब ४२ करोड रूपैयाँ विदेशी लगानी स्वीकृत भएको छ।
गत वर्षको कात्तिकमा ७१ वटा परियोजनाका लागि १ अर्ब ५४ करोड रूपैयाँ लगानी स्वीकृत भएको थियो।
एक वर्षमा कात्तिक महिनाको लगानी प्रतिबद्धता १२१.८ प्रतिशतले बढेको हो। परियोजनाको संख्या पनि १९.७ प्रतिशतले बढेको छ।
तर, कात्तिकमा स्वीकृत परियोजनाबाट रोजगारी पाउने प्रस्तावित संख्या भने गत वर्षभन्दा कम छ।
गत वर्ष कात्तिकमा १ हजार ७०२ जनालाई रोजगारी दिने प्रतिबद्धता आएकोमा यस वर्ष ५३२ जनालाई मात्रै रोजगारी दिने प्रस्ताव छ।
सूचना प्रविधिमा सबैभन्दा धेरै परियोजना, लगानी पर्यटनमा चालु आर्थिक वर्षको पहिलो चार महिनामा स्वीकृत परियोजनालाई क्षेत्रगत रूपमा हेर्दा सबैभन्दा धेरै सूचना प्रविधिसम्बन्धी छन्।
सूचना प्रविधि क्षेत्रमा २७२ परियोजना स्वीकृत भएका छन्। यो कुल परियोजनाको ५४.७ प्रतिशत हो।
तर, यस क्षेत्रमा आएको लगानी प्रतिबद्धता ९७ करोड ९६ लाख रूपैयाँ मात्रै छ। कुल लगानी प्रतिबद्धतामा यसको हिस्सा पाँच प्रतिशत हाराहारी छ।
परियोजनाको संख्याका आधारमा दोस्रो स्थानमा पर्यटन क्षेत्र छ। यस क्षेत्रमा १४६ परियोजना स्वीकृत भएका छन्।
कुल परियोजनाको २९.४ प्रतिशत हिस्सा पर्यटनको छ।
पर्यटनमा ८ अर्ब ६६ करोड ७८ लाख रूपैयाँ लगानी प्रतिबद्धता आएको छ।
रकमका आधारमा भने पर्यटन क्षेत्र पहिलो स्थानमा छ।
कुल विदेशी लगानी प्रतिबद्धताको ४४ प्रतिशत पर्यटनमा आउने प्रस्ताव छ।
सेवा क्षेत्रमा ४४ परियोजना स्वीकृत भएका छन्। यस क्षेत्रमा ३ अर्ब ९५ करोड २९ लाख रूपैयाँ लगानी प्रतिबद्धता आएको छ।
उत्पादनमूलक क्षेत्रमा २९ परियोजना स्वीकृत भएका छन्। यस क्षेत्रमा १ अर्ब ७५ करोड २५ लाख रूपैयाँ लगानी प्रस्ताव छ।
ऊर्जा क्षेत्रमा तीन परियोजना स्वीकृत भएका छन्।
तर, यी परियोजनामा ४ अर्ब ५ करोड रूपैयाँ लगानी प्रतिबद्धता आएको छ।
परियोजनाको संख्या थोरै भए पनि लगानी रकमका आधारमा ऊर्जा क्षेत्र दोस्रो स्थानमा छ।
कृषि तथा वनजन्य क्षेत्रमा तीन परियोजना स्वीकृत भएका छन्।
यसमा १५ करोड रूपैयाँ लगानी प्रस्ताव छ। खनिज र पूर्वाधार क्षेत्रमा भने चालु आर्थिक वर्षको पहिलो चार महिनामा कुनै परियोजना स्वीकृत भएका छैनन्।
विदेशी लगानीकर्ताको भिसा सिफारिस घट्यो
नेपालमा लगानी गर्न आउने विदेशी लगानीकर्ता र उनीहरूका प्रतिनिधिका लागि विभागले गर्ने भिसा सिफारिस पनि घटेको छ।
गत आर्थिक वर्षको पहिलो चार महिनामा विदेशी लगानीकर्ताका लागि ७७१ वटा व्यावसायिक भिसा सिफारिस भएको थियो।
चालु आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा यस्तो संख्या १७९ मात्रै छ।
त्यस्तै, विदेशी लगानीकर्ताका प्रतिनिधिका लागि गरिएको भिसा सिफारिस १२२ बाट घटेर ११२ भएको छ।
उनीहरूका परिवारका सदस्यका लागि गरिएको सिफारिस २२५ बाट घटेर १८३ मा झरेको छ।