भोटेकोशी त्रिशूली विनाशकारी बाढीबाट प्रभावित मुख्य पाँच जलविद्युत आयोजनामा हराइरहेका तथा सुरूङ र विद्युत गृहमा फसेको आशंका गरिएका व्यक्तिको खोजी आज पनि जारी छ।
बाढीले आयोजनाका सुरूङ, विद्युत गृह, हेडवर्क्स लगायत संरचनामा क्षति पुर्याएको छ। कतिपय सुरूङमा पानी भरिएको छ भने कतिपय क्षेत्रमा ढुंगा तथा माटो थुप्रिएको छ।
हराइरहेकाहरूको खोजीका लागि नेपाली सेना, सुरक्षा निकाय, प्राविधिक तथा विभिन्न उद्धार टोली परिचालन गरिएको सम्बन्धित आयोजनाले जनाएका छन्। खोजीका क्रममा ड्रोन, विशेष क्यामरा, तालिमप्राप्त कुकुरलगायत उपकरण प्रयोग गरिएको छ।
लगातारको वर्षा, नदीमा बढ्दो पानीको सतह र भत्किएका संरचनाका कारण उद्धारमा कठिनाइ भइरहेको आयोजनाहरूले बताएका छन्। कतिपय आयोजनामा ठूलो मेसिन लैजान नसकिएपछि साना उपकरणबाट खोजी तथा उत्खनन भइरहेको छ।
शुक्रबार साँझसम्म केही आयोजनाबाट मानिसको सकुशल उद्धार भएको छ। केही शवसमेत फेला परेका छन्। तर ठूलो संख्यामा मानिस अझै सम्पर्कविहीन रहेको सम्बन्धित आयोजनाले जनाएका छन्।
माथिल्लो त्रिशूली–१
२१६ मेगावाटको माथिल्लो त्रिशूली–१ आयोजनामा आज सुरुङमा पानी तान्ने काम जारी राखिने कम्पनीले जनाएको छ। हेडवक्स र सुरुङ क्षेत्रमा पनि खोजी कार्यलाई निरन्तरता दिइने बताइएको छ। सबभन्दा धेरै मानिस फसेको अनुमान गरिएको यो आयोजनाबाट आजमात्रै एकजना विदेशीको उद्धार गरिएको नेपाली सेनाले जनाएको छ।
आयोजनाको सुरूङको २५० मिटरसम्म पुगेर खोजी काम भइरहेको नेपाली सेनाले जनाएको छ। शनिबार हाकुस्थित टनेलमा सेनाका २० जना र आयोजनाका प्रतिनिधिहरू सहितको टोलीले कम्प्रेसर तथा अन्य उपकरण प्रयोग गरी खोजी गरिरहेका छन्।
उद्धारका लागि कोरियाली, शेर्पा, सर्च र ड्रोन टोली परिचालन गरिएको कम्पनीले जनाएको छ। विशेष क्यामेरा र तालिमप्राप्त कुकुरसमेत आयोजनास्थलमा लगिएको छ। उद्धारका लागि १५ वटा विभिन्न मेसिन तथा उपकरण आयोजनास्थलमा पुर्याइएको कम्पनीले जनाएको छ।
बाढी आउनुअघि आयोजनास्थलमा १ हजार ४३३ जना कार्यरत रहेको उल्लेख छ। तीमध्ये हालसम्म ८७६ जनाको उद्धार भएको आयोजना पक्षले जनाएको छ।
शुक्रबार सल्लेटार क्षेत्रमा ६ वटा शव फेला परेको कम्पनीले जनाएको छ। नेपाली सेनाले ती शव बट्टार ल्याएको बताइएको छ। शव पहिचान गर्न नसक्ने अवस्थामा रहेकाले मृतकको पहिचान खुल्न नसकेको उल्लेख छ।
शुक्रबार प्रवर्द्धक कम्पनी तथा निर्माण कम्पनी डोसान र पावर चाइनाका व्यवस्थापन टोलीले गृहसचिवसँग भेट गरेका थिए। टोलीले उद्धारका लागि आवश्यक थप उपकरण तथा मेसिन आयोजनास्थलमा लैजान सहजीकरण गर्न आग्रह गरेको थियो। गृहसचिवले उपकरण तत्काल पठाउने बताएका थिए।
माथिल्लो त्रिशूली–३ बी
३७ मेगावाटको माथिल्लो त्रिशूली–३ बी आयोजनामा आज विद्युतगृह क्षेत्रमा थप उत्खनन गर्ने तयारी गरिएको छ। त्रिशूली नदीको सतहदेखि २ मिटरसम्म खन्दा विद्युतगृहको संरचनाको केही भागसमेत फेला नपरेपछि १२ मिटरसम्म खन्ने तयारी गरिएको आयोजनाले जनाएको छ।
सर्जट्याङ्कदेखि पेनस्टकसम्म पनि खोजी गरिएको बताइएको छ। खोजीका क्रममा हालसम्म केही फेला नपरेको सुरक्षा कर्मीले बताएका छन्।
आयोजनाको अडिट सुरुङबाट थप मेसिनरी तथा उपकरण लैजान सकिन्छ कि भन्ने विषयमा पनि प्रयास भइरहेको उल्लेख छ। निरन्तरको वर्षा र नदीमा पानीको सतह बढिरहेकाले ठूलो मेसिनरी आयोजनास्थलमा पुर्याउन कठिनाइ भइरहेको जनाइएको छ।
माथिल्लो त्रिशूली–३ बीबाट १९१ जना हराइरहेको आयोजनाले जनाएको छ। हराइरहेकामध्ये निर्माण कम्पनी फेवा कन्स्ट्रक्सनका १४१ जना छन्।
प्रवर्द्धक त्रिशूली जलविद्युत कम्पनीका २१ जना कर्मचारी पनि सम्पर्कविहीन छन्। चिलिमे इन्जिनियरिङका १२ जना परामर्शदाता, एक जना सुरक्षा गार्ड र काठमाडौं विश्वविद्यालयबाट इन्टर्नसिपमा गएका तीन जना विद्यार्थीसमेत हराइरहेको उल्लेख छ।
सुरुङमा कार्यरत २३ जना भने सुरक्षित रूपमा सुरुङबाहिर निस्किएको जनाइएको छ।
माथिल्लो त्रिशूली–३ ए
६० मेगावाटको माथिल्लो त्रिशूली–३ ए आयोजनामा आज पनि बाँकी व्यक्तिको खोजी तथा उद्धार कार्य जारी राखिने नेपाल विद्युत प्राधिकरणले जनाएको छ।
बाढी आएको १० दिनपछि शुक्रबार बिहान विद्युतगृहमा फसेका दुई जनाको सकुशल उद्धार गरिएको प्राधिकरणले जनाएको छ। कोइलाडी–८, सप्तरीका सन्जय साह र बालकुमारी, काठमाडौंका कबिर महर्जनलाई २१६ घण्टापछि उद्धार गरिएको बताइएको छ।
उद्धार टोलीले बिहान करिब ८:५५ बजे उनीहरूलाई बाहिर निकालेको थियो। उनीहरूको काठमाडौंस्थित छाउनी अस्पतालमा उपचार भइरहेको छ। चिकित्सकका अनुसार दुवैको स्वास्थ्य अवस्था सामान्य रहेको जनाइएको छ।
रसुवागढी
१११ मेगावाटको रसुवागढी आयोजनामा आज पनि सम्पर्कविहीन व्यक्तिको खोजी गर्ने तयारी गरिएको प्रवर्द्धक रसुवागढी हाइड्रोपावर कम्पनीले जनाएको छ।
शेर्पाको टोली परिचालन गरेर सम्पर्कविहीनहरूको खोजी गर्ने प्रयास गरिएको बताइएको छ। मेसिनरी तथा आवश्यक उपकरण आयोजनास्थलमा पुर्याएर खोजी सुरु गर्ने तयारी भए पनि नदीमा पानीको सतह बढेको र मौसम खराब रहेकाले कठिनाइ भइरहेको कम्पनीले जनाएको छ।
शनिबारदेखि आयोजनाको सर्जट्याङ्क रहेको अग्लो स्थानमा क्याम्प बनाएर उद्धार टोलीलाई त्यहीँ राख्ने व्यवस्था गर्न लागिएको कम्पनीले जनाएको छ। धुन्चेबाट आयोजनास्थल पुगेर साँझ पुनः धुन्चे फर्किन कठिन हुने भएकाले यस्तो व्यवस्था गर्न लागिएको बताइएको छ।
मेसिनरी तथा आवश्यक उपकरण त्रिशूलीबाट धुन्चेसम्म पुर्याइएको छ। तर आयोजनास्थलसम्म पुर्याउन नसकिएको कम्पनीले जनाएको छ।
रसुवागढी आयोजनाबाट ९३ जना हराइरहेको उल्लेख छ।
ढीको १० दिनपछि शनिबार मात्रै सेनाबाट उद्धार काम सुरू भएको हो।
यसअघि आवश्यक उपकरण नहुँदा उद्धार काम सुरू हुन सकेको थिएन। त्यस्तै दुई दिनदेखि प्रतिकूल मौसमका कारण उपकरण सहितको सेनाको हेलिकप्टर आयोजना स्थलमा ल्यान्ड हुन नसक्दा सुरूङभित्र उद्धारको काम हुन नसकेको आयोजनाले जनाएको थियो।
यद्यपी, आयोजनास्थल वरपर खोजी तथा उद्धारका लागि भने कम्पनीले आफ्नै पहलमा उद्धार टोली खटाएको थियो।
कम्पनीले नेपाल नेसनल माउन्टेन गाइड एसोसिएसनसँग सम्बन्धित दक्ष तथा अनुभवी रक क्लाइम्बरमार्फत घट्टेखोला क्याम्प र सो क्षेत्रमाथि ग्राउन्ड सर्च गर्ने गरी भदौ १८ गते हिमालय समिट क्लब प्रालिसँग सम्झौता गरेको थियो।
सम्झौतापछि उनीहरू चार दिनका लागि आयोजनास्थलमा परिचालन भएका छन्। उनीहरूले पनि खोजी गरिरहेका छन्। आयोजनाका अनुसार हालसम्म सम्पर्कविहीन कुनै पनि कर्मचारीको जानकारी आउन सकेको छैन।
रसुवागढी हाइड्रोपावर कम्पनीका सचिव नरनाथ न्यौपानेका अनुसार शनिबार (आज) बिहान ९ बजे नेपाली सेनाको उद्धार टोलीले आयोजना स्थल रेकी गरी सुरूङभित्र उद्धारको काम सुरू भएको हो।
लाङटाङ खोला
२० मेगावाटको लाङटाङ खोला आयोजनाबाट हराइरहेका आशंका गरिएको मध्ये बिहीबार दुई जनाको शव फेला परेको थियो। शुक्रबार सम्पूर्ण खोजी सकिएपछि खोजी कार्य सकिएको कम्पनीले जनाएको छ।
बाढीपछि सम्पर्कविहीन भएकाहरूको खोजी कार्य सकिएको जनाएको छ। आयोजनाका अनुसार बाढीका बेला आयोजनामा कार्यरतमध्ये ४१ जना हराएका थिए। तीमध्ये १९ जनाको उद्धार भएको थियो। बिहीबार सुरुङभित्रबाट थप २ जनाको शव भेटिएको छ। यससँगै आयोजनामा कार्यरत ३९ जनाको अवस्था अझै अज्ञात रहेको कम्पनीले जनाएको छ।
-1746009348.jpg)
