विघटित प्रतिनिधिसभा सदस्य डा. सुनिल शर्मा नेपाली कांग्रेसभित्र शेखर कोइराला निकट मानिन्छन्। यद्यपि पछिल्लो समय कोइरालासँग उनको दुरी बढेको अनुमान भइरहेको छ।
मोरङकै नेता शर्माले आफू र कोइरालाको विचार मिल्ने बताइरहेका बेला उनले बुधबार चन्द्र भण्डारीसँगै महामन्त्री गगन थापासँग भेट गरे।
विशेष महाधिवेशन आह्वान भइसकेको सन्दर्भमा डा. शर्मा महामन्त्रीहरूकै लाइनमा उभिएका हुन्?
यसबारे हामीले उनीसँग गरेको कुराकानीको सम्पादित अंशः
आज मात्रै तपाईं, चन्द्र भण्डारी र महामन्त्री गगन थापाबीच भेटघाट र छलफल भयो। अहिले पार्टीमा एकातिर विशेष महाधिवेशनको आह्वान भएको छ, अर्कातिर पार्टी केन्द्रीय कार्यालयले सहभागी नहुन निर्देशन दिएको छ। अहिलेको अवस्थाबारे के छ तपाईंको टिप्पणी?
यो धेरै सरल कुरा छ। कांग्रेसजस्तो लोकतान्त्रिक पार्टीमा अधिवेशन समयमा गराउने कुरा यत्रो रूवाबासी कार्यकर्ताले गर्ने कुरै होइन। चीनमा, उत्तर कोरियामा पनि यस्तो हुँदैन। सी जिनपिङले पनि समयमा पार्टी अधिवेशन गराएका छन्।
चार वर्षभित्र अधिवेशन गर्नुपर्ने पार्टी विधानमै लेखिएको छ। तर संस्थापन पक्षले त्यो पालना गरेन। संस्थापन भनिने साथीहरूले राज्य सत्ता पनि कब्जा गर्नुभयो। पार्टी सत्ता पनि कब्जा गर्नुभयो। राज्यसत्ता दोहन गर्नुभयो। तर पार्टी अधिवेशन गराइएन।
यो सबै भइसकेपछि, जेनजी आन्दोलनपछि मुलुकभरिका ५४ प्रतिशत महाधिवेशन प्रतिनिधि साथीहरूले अब यसरी चल्दैन भनेर हस्ताक्षर अभियान गर्नुभयो। विधानसम्मत रूपमा पार्टी कार्यालयमा आफ्नो विचार दर्ज गर्नुभयो।
पार्टी नीति, विचार र विधानले चल्ने हो। त्यो विधानलाई लत्याएर संस्थापनले निर्ममतापूर्वक पेलेर जाने भएपछि बाध्यात्मक अवस्था आयो। ९० दिनभित्र विशेष महाधिवेशन आह्वान गर्नुपर्ने भयो। साथीहरूले बोलाउनुभयो।
अहिले कांग्रेसमा विधान लत्याएर, संस्थापनले बहुमतको उन्मादमा विशेष महाधिवेशन माग गर्ने ५४ प्रतिशतको माग बेवास्ता गरेर निर्ममतापूर्वक पार्टी चलाउने प्रयास भइरहेको छ। यो स्वीकार्य हुँदैन।
भनेपछि के अब विशेष महाधिवेशन अनिवार्य हो भन्ने मत हो तपाईंको?
कांग्रेस लोकतान्त्रिक पार्टी हो। यो पार्टीमा भेला राख्न, आफ्ना विचार राख्न पाइन्छ। अहिले हामी चाहिँ पार्टी नफुटोस् भन्न्ने लाइनमा काम गरिरहेका छौं।
एकातिर विशेष महाधिवेशन आह्वान भइसक्यो, अर्कातिर महाधिवेशनमा सहभागी नहुनु भन्ने निर्देशन आइसकेको छ। के गरिरहनुभएको छ तपाईहरू चाहिँ?
हामी आन्तरिक रूपमा धेरै काम गरिरहेका छौं। अहिले केही ‘डिस्क्वालिफाइड' नेताहरू शेरबहादुर दाइ (देउवा) को कार्यकाल लम्ब्याएर अझै राज्य दोहन गर्न पाइन्छ कि भनेर लागेका छन्। अहिले उहाँलाई देखाएर २५ पटकसम्म चुनाव हारेकाहरू राज्य दोहन गरेर बसेका छन्।
हाम्रो त यही पार्टी हो। गगनजी, चन्द्र दाइहरूलाई त्यही चिन्ता छ। सबैलाई त्यही चिन्ता छ। त्यसैले पार्टी बचाउने काममा हामी सक्रिय छौं।
भनेपछि कांग्रेस विभाजित हुने अवस्थामा पुग्यो होइन त?
अहिले पार्टी 'एक्स्ट्रिम' अवस्थामा पुगेको छ। तर हामी बुद्धका सन्तान हौं, हामीले मध्यमार्गी बाटो लिनुपर्छ। कांग्रेस लिबरल डेमोक्रेट पार्टी हो। हामीले धेरै झगडा पनि देखेका छौं, धेरै मिलाप पनि देखेका छौं।
समस्या के हो भने अहिले पार्टीभन्दा नेता ठूलो बन्न खोज्दैछन्। जनता र पार्टीभन्दा सत्ता ठूलो बनाइएको छ। अझ चिन्ताको विषय त के छ भने चुनाव जित्न नसक्ने, जनताबाट अस्वीकृत भएका व्यक्तिहरू सत्ता र पार्टी कब्जा गरेर बसिरहेका छन्। हामी यहाँबाट अगाडि कांग्रेसलाई विभाजित हुन दिन्नौं। पार्टी विभाजित हुँदैन।
तपाईं यति ढुक्क देखिने आधार के हुन्?
म जिम्मेवारीका साथ भन्छु — कांग्रेस फुट्दैन। फुट्नै सक्दैन।
यसको कारण स्पष्ट छ — गगन थापा, विश्वप्रकाश शर्मा, नेविसंघ हुँदै आएका धेरै नेताहरूको भविष्य यो पार्टीसँग जोडिएको छ। उनीहरू पार्टीप्रति प्रतिबद्ध छन्।
आज पनि हामीले गगन थापा, चन्द्र भण्डारीलगायत अन्य साथीहरूसँग बसेर आन्तरिक सहमति बनाइसकेका छौं।
पार्टीभित्र गुट, उपगुट, टिम बन्छन्। त्यो नयाँ कुरा होइन। तर पार्टी फुट्ने तहको अवस्था छैन। कांग्रेससँग जोडिएका युवा नेताहरू— गगन थापा, विश्वप्रकाश शर्मा, नेविसंघ हुँदै आएका धेरै साथीहरूको भविष्य यही पार्टीसँग जोडिएको छ। उनीहरूले यत्रो पार्टी फुटाउने दुस्साहस गर्दैनन्।
दुई–चार जना शेरबहादुर देउवाको वरिपरि बसेर झण्डीमण्डी खाएर पैसा कमाउने हनुमन्तेहरूभन्दा यो पार्टीको माया ती नेताहरूलाई धेरै छ। हजारौं कार्यकर्ताको पसिना र रगतले बनेको पार्टी फुटाउने दुस्साहस कसैले गर्दैन।
भनेपछि विशेष महाधिवेशन हुन्छ कि हुँदैन?
५४ प्रतिशत महासमिति सदस्यको आवाजपछि विशेष महाधिवेशनको माग स्वाभाविक हो। पार्टीभित्र बेथिति भयो, पंक्तिमाथि अन्याय भयो भनेर प्रदेश १ को सरकार सबभन्दा पहिले हामीले विद्रोह गरेर ढालेका हौं।
सत्य के हो भने, त्यति बेला महामन्त्रीद्वय र केही पदाधिकारीहरूले हामीलाई सहयोग गरेनन्। मैले आज गगनजीलाई पनि यही कुरा स्पष्ट रूपमा भनेको छु।
त्यति बेला अवस्था बुझ्न सकिएन, तर आज परिस्थितिले प्रमाणित गरिदिएको छ। विशेष महाधिवेशन केही नीतिगत निर्णयहरू गर्दै सम्पन्न हुन्छ भन्ने मलाई लाग्छ।
तपाईं विशेष महाधिवेशनमा सहभागी बन्नुहुन्छ कि हुन्न?
म भौतिक रूपमा सहभागी नभए पनि मेरो सम्पूर्ण भावना विशेष महाधिवेशनका साथीहरूको साथमा छ।
विशेष महाधिवेशनको पक्षपोषण पनि गर्ने अनि तर आफै भौतिक रूपमा सहभागी नहुने भन्ने कुरा विरोधाभासी भएन?
हामी साथीहरूको भावना र 'सेन्टिमेन्ट' को पूर्ण सम्मान गर्छौं। तर पार्टीभित्र प्रणाली छ, विधान छ। केन्द्रीय कमिटीले निर्णय गर्नुपर्छ। यदि त्यो निर्णय भएन भने अर्को वैधानिक बाटो के हुन्छ भन्ने विषयमा छलफल भइरहेको छ। हामी छलफलमै छौं।
भनेपछि तपाईं आफै पनि दोधारमा हुनुहुन्छ?
यसमा अहिले नै अन्तिम निर्णय सुनाउनु हतार हुन्छ। एक–दुई दिनमा यसबारे स्पष्ट धारणा सार्वजनिक हुन्छ।
तपाईंलाई लामो समयदेखि डा. शेखर कोइराला निकट नेता मानिन्छ। तपाईंको धारणा र उहाँको धारणा यो विषयमा मिल्छ?
पूर्ण रूपमा मिल्छ। शेखर कोइराला कहिल्यै महाधिवेशनको विपक्षमा हुनुहुन्न। समयमै अधिवेशन हुनुपर्छ भन्ने आवाज उठाउने पहिलो कांग्रेस नेता उहाँ नै हुनुहुन्छ। दुई वर्षअघिदेखि उहाँले यही कुरा सार्वजनिक रूपमा भनिरहनुभएको छ।
मिडियाले उहाँलाई गलत रूपमा प्रस्तुत गरिदिएको हो। उहाँको लाइन स्पष्ट छ — पार्टी फुटाउने होइन, समयमै अधिवेशन गरेर निकास निकाल्ने भन्ने हो।
तपाईंले यसो भनिरहँदा पार्टी संस्थापनले विशेष महाधिवेशन आह्वानकर्ता महामन्त्रीहरू विरूद्ध कुनै 'एक्सन' लियो भने के हुन्छ?
म अत्यन्त जिम्मेवारीका साथ भन्छु— अहिले कांग्रेसका नेताहरूले कार्यकर्तालाई कारबाही गर्ने नैतिकता गुमाइसकेका छन्। नैतिक आधार कमजोर भएपछि कारबाही टिक्दैन।
यदि दमनको बाटो अपनाइयो भने पार्टी अराजकतातिर जान्छ। कार्यकर्ता उत्तेजित हुन्छन्। त्यो स्थिति कसैले पनि चाहँदैन। कांग्रेस कुनै व्यक्तिको निजी संस्था होइन, यो लाखौं कार्यकर्ताको साझा संस्था हो।
अब के हुन्छ त?
हामी पार्टी जोगाउने अभियानमा छौं। अब कांग्रेसलाई नागरिकमुखी बनाउनुपर्छ। आन्तरिक लोकतन्त्र बलियो बनाउनुपर्छ। विधान संशोधन, नेतृत्वको उत्तरदायित्व र पारदर्शिता अनिवार्य छ।
किनभने शेरबहादुर देउवाको जति योगदान छ, त्यत्तिकै योगदान भएका हजारौं कार्यकर्ता छन्।
ढुक्क हुनुस् कांग्रेस फुट्दैन। तर सुधार भएन भने पार्टी कमजोर हुन्छ।
-1756446574.jpg)
-1746009348.jpg)
