बंगलादेशका वायुसेना प्रमुख एयर चिफ मार्सल हसन महमूद खानले पाकिस्तानबाट जेएफ–१७ ब्लक–३ लडाकू विमान किन्न इच्छुक रहेको संकेत दिएका छन्।
उनले हालैको पाकिस्तान भ्रमण क्रममा उक्त इच्छा देखाएका हुन्।
जेएफ–१७ थन्डर ब्लक–३ भनेको रडार र लामो दुरीको लडाकू विमान हो, जसलाई विभिन्न किसिमका युद्धमा प्रयोग गर्न सकिन्छ।
पाकिस्तानले चीनको सहयोगमा यो लडाकू विमान निर्माण गरेको हो।
रक्षा विशेषज्ञहरूका अनुसार यो हल्का तौल भएको चौथो पुस्ताको लडाकू विमान हो, जसको प्रयोग भारतसँग सन् २०१९ र २०२५ मा भएको तनावको समयमा गरिएको थियो।
पाकिस्तानले हालसम्म अजरबैजान, म्यानमार र नाइजेरियालाई यी जेट विमान बिक्री गरिसकेको छ। इराक र लिबियासहित अन्य धेरै देशसँग यसको बिक्रीसम्बन्धी सम्झौता तय भइसकेको मानिन्छ।
पाकिस्तानी वायुसेनाका प्रवक्ताले बिबिसीलाई भनेका छन्, 'अहिलेसम्म बंगलादेशसँग यो विमान बिक्री गर्ने कुनै औपचारिक सम्झौता भएको छैन। तर उनीहरूले यो विमान किन्न चासो देखाएका छन् र यस विषयमा हाम्रो विस्तृत छलफल भएको छ।'
पाकिस्तानी वायुसेनाका अनुसार मंगलबार भएको भेटमा 'पाकिस्तानका एयर चिफ मार्सल जहीर अहमद बाबर सिद्धूले प्रशिक्षण विमानहरूको छिटो आपूर्ति, पूर्ण प्रशिक्षण प्रणाली र दीर्घकालीन प्राविधिक सहयोग उपलब्ध गराउने' आश्वासन दिएका छन्।
वायुसेनाद्वारा जारी विज्ञप्तिमा भनिएको छ, 'भेटमा अपरेसनल सहयोग र संस्थागत समन्वय सुदृढ बनाउने विषयमा जोड दिइयो। विशेषगरी तालिम, सीप विकास र एयरोस्पेस क्षेत्रमा सहकार्यबारे छलफल भयो।'
गत वर्ष पाकिस्तानले अजरबैजानलाई ४० वटा जेएफ–१७C ब्लक–३ विमान बेच्ने सम्झौता गरेको थियो, जुन ४.६ अर्ब डलरको ऐतिहासिक रक्षा सम्झौताको हिस्सा हो।
पाकिस्तानी वायुसेनाका प्रवक्ताले हालसम्म बिक्री गरिएका विमानको ठ्याक्कै संख्या सार्वजनिक गर्न चाहेका छैनन्। तर इराक र लिबियासहित अन्य धेरै देशसँग पनि बिक्री सम्झौता तय भइसकेको अनुमान छ। इरानसहित केही अन्य देशले पनि यी विमान किन्न चासो देखाएको खबरहरू आएका छन्।
केही विश्लेषकहरू अचम्म मानिरहेका छन्, किन यति धेरै देश परम्परागत पश्चिमी आपूर्तिकर्ताको सट्टा पाकिस्तानजस्तो विकासशील देशबाट लडाकू विमान किन्न रूचाइरहेका छन्।
रक्षा विशेषज्ञहरूका अनुसार चीन–पाकिस्तान साझेदारीमा बनेको जेएफ–१७ थन्डर मूल्य र छिटो उपलब्धताका कारण पश्चिमी लडाकू विमानभन्दा आकर्षक छ। आधुनिक अपग्रेड र स्थानीय मर्मतसम्भार सुविधाले सीमित बजेट भएका वायुसेनाका लागि यसलाई व्यावहारिक र प्रभावकारी बनाएको छ।
इन्टरनेसनल इन्स्टिच्युट फर स्ट्राटेजिक स्टडिजका सैन्य एयरोस्पेस विशेषज्ञ डग्लस बेरीका अनुसार चीन–पाकिस्तान सहकार्यमा बनेको जेएफ–१७ मूल्यका हिसाबले पश्चिमी लडाकू विमानभन्दा आकर्षक छ।
बीबीसीसँग कुरा गर्दै उनले भने, 'यसको नयाँ अपग्रेडमा प्रभावकारी रडार र हवाई हतियारहरू समावेश गरिएका छन्। पहिले चिनियाँ लडाकू विमानहरू पश्चिमी वा रूसी विमानभन्दा कमजोर मानिन्थे, तर अहिले त्यो अन्तर धेरै घटिसकेको छ।'
उनले राजनीतिक प्रतिबन्ध, निर्यात नियन्त्रण र पार्टपूर्जा आपूर्तिमा हुने अवरोध कम हुनु पनि यसको फाइदा भएको बताए।
प्रतिबन्धमा परेका वा पश्चिमसँग तनावपूर्ण सम्बन्ध भएका देशहरूका लागि जेएफ–१७ एक मात्र व्यवहारिक आधुनिक विकल्प हुन सक्छ। यद्यपि जेएफ–१७ उच्च स्तरको लडाकू विमान होइन।
जेएफ–१७ परियोजनाको सुरूआत सन् १९९५ मा पाकिस्तान र चीनबीच समझदारीपत्र हस्ताक्षर भएपछि भएको हो।
सन् २००३ मा यसको पहिलो परीक्षण मोडेल तयार भएको थियो। सन् २०१० मा पाकिस्तानी वायुसेनाले जेएफ–१७ लाई औपचारिक रूपमा प्रयोगमा ल्यायो। यो विमान पाकिस्तानका पुराना मिराज, एफ–७ र ए–५ विमान प्रतिस्थापन गर्न डिजाइन गरिएको हो। जेएफ–१७ पाकिस्तानकै कामरा क्षेत्रमा उत्पादन हुन्छ।
यसमा सबै किसिमको मौसममा आक्रमण गर्ने क्षमता छ। बालाकोट घटनापछि भारतीय वायुसेनाको मिग विमान खसालिएको दाबीका कारण जेएफ–१७ निकै चर्चामा आएको थियो।
यसको मिसाइल दायरा करिब १५० किलोमिटरसम्म रहेको बताइन्छ।
-1756446574.jpg)
-1746009348.jpg)
