प्रधानमन्त्री बालेन शाहले रसुवा र नुवाकोटमा रहेका जलविद्युत आयोजनामा पसेको बाढीको विषयमा विश्वभरिकै देशसँग उद्धार गर्ने विज्ञता नरहेको बताएका छन्।
भदौ १० गते भोटेकोशी-त्रिशूलीमा आएको बाढीका विषयमा प्रतिनिधि सभा बैठकलाई जानकारी गराउँदै प्रधानमन्त्री शाहले विश्वको कुनै पनि देशसँग नेपालमा आएको प्रकृतिको बाढीबाट उद्धार गर्ने क्षमता नरहेको बताएका हुन्।
जलविद्युत आयोजनाका टनेलमा लेदोसहितको बाढी पसेकाले पनि कठिन भएको उनको भनाइ छ।
‘अहिले टनेल मा फस्नु भएको विषयमा पनि धेरै चर्चा आएको हुँदाखेरि, यो टनेलमा आएको विपत्ति विशेष किसिमको छ। विश्वभरि टनेलमा कुनै विपद् आउँदाखेरि विश्वभरि पाइने एक्सपर्टहरू चाहिँ टनेलमा आउने पहिरोलाई पन्छाएर उद्धार गर्ने एक्सपर्टिज विश्वभरि नै छ,’ उनले भने, ‘तर यो चाहिँ फरक किसिमको किन हो भन्दा, यो पहिरोले प्रभावित भएको अथवा पहिरोले थुनिएको टनेल होइन, यो बाढी भित्र पसेर बाढीसँगै हिलो, माटोहरूले पूरै कम्प्लिटली पूर्ण रूपमा थुनिएका टनेलहरू हुन्।’
अन्य राष्ट्रमा उद्धार गरिएका घटनाहरू भन्दा नेपालको फरक किसिमको रहेको उनले बताए।
‘विभिन्न राष्ट्रहरूमा जति उद्धार भएका थिए, त्यो भन्दा यो एकदमै बिल्कुलै फरक किसिमको अवस्था हो र त्यसको लागि जुन बेलामा पायक पर्छ, जतिबेला मौसमले साथ दिन्छ, जतिबेला त्यो हिलो थोरै सुक्छ, जतिबेला त्यहाँनिर अडिने ठाउँ हुन्छ र मान्छेहरू बस्न सक्ने, त्यसलाई ब्रेक गर्न सक्ने ठाउँ हुन्छ, त्यो बेला मात्रै गर्न सकिन्छ,’ उनले भने।
उनका अनुसार टनेलभित्र एकै पटक धेरै एक्साभेटर प्रयोग गर्न सुझाव आए पनि त्यो सम्भव छैन।
‘हामीले चिन्ता लिइरहेको विषय त्यो किन बन्यो भन्दाखेरि, हामीलाई धेरै मानिसहरूलाई चाहिँ हामी घर बस्दाखेरि अथवा गएर पर विदुरसम्म पुगेर हेर्दा पनि त्यही ठाउँको, त्यही टनेलकै मुखको अवस्था कस्तो छ थाहा हुँदैन। अनि हामी प्राय: गुगल गर्छौ, एआइलाई सोध्छौं, आफ्नो साथीभाइ कोही जियोलोजिस्ट हुनुहुन्छ भने उहाँहरूलाई सोध्छौं, जियोटेकहरूलाई सोध्छौं, विभिन्न देशमा काम गरिराख्नु भएका इन्जिनियरहरूलाई सोध्छौं र त्यो सोधेको आधारमा, बुझेको आधारमा नै हामीले प्रक्रिया दिएका छौं,’ उनले भने।
टनेलभित्र फसेका मानिसको उद्धार नभएको विषयमा प्रधानमन्त्री शाहको आलोचना भइरहेको छ।
सामाजिक सञ्जाल, पत्रपत्रिका लगायतमा आएको गुनासो आफूले बुझेको र त्यसबाट विचलित पनि नभइको उनले बताए।
‘किनभने तपाईंहरूलाई जति जानकारी थियो, त्यही जानकारीको आधारमा प्रतिक्रिया दिनुभएको छ। त्यसको लागि हामी विचलित भएका छैनौं। हामीले गर्ने काम, नेपाली सेनाले गर्ने काम, सशस्त्र प्रहरीले गर्ने काम, नेपाल प्रहरीले गर्ने काम, सबैले गर्ने काम गरिनै नै राख्नुभएको छ र कृपया सकिन्छ भने उहाँहरूलाई अझै प्रोत्साहन दिनलाई चाहिँ मद्दत गर्नुहोला। उहाँहरूलाई चाहिँ यो काम भएन, त्यो काम भएन भन्दा पनि उहाँहरूलाई प्रोत्साहन गर्नेतर्फ सम्पूर्ण निकायहरू लाग्नुपर्छ भन्ने कुरा पनि अनुरोध गर्न चाहेँ,’ उनले भने।