भारतका विपक्षी नेता राहुल गान्धीले आफ्ना आमाबुबाको प्रेम सम्बन्ध र आफ्नै पूर्वप्रेमिकाबारे दुईवटा रोचक प्रसंग सुनाएका छन्।
सोमबार नयाँदिल्लीमा आमा सोनिया गान्धीको आत्मकथा सार्वजनिक गर्ने कार्यक्रममा राहुलले पूर्वप्रधानमन्त्री राजीव गान्धी र सोनियाबीचको प्रेम सम्बन्ध सम्झिएका थिए।
उनले बाल्यकालको एउटा सम्झना सुनाए।
'हरेक पटक खाना खाने बेला बुबा बस्नुभएको हुन्थ्यो र बुबाको काखमा आमा बस्नुभएको हुन्थ्यो,' राहुलले भने, 'मलाई त यो सामान्य कुरा हो भन्ने लाग्थ्यो।'
उनलाई सबैका आमाबुबा यसरी नै बस्छन् होला भन्ने लाग्थ्यो। तर साथीहरूको घर जाँदा त्यस्तो दृश्य उनी देख्दैनथे।
'म साथीहरूको घर जाँदा उनीहरूका आमाबुबा एकअर्काको काखमा बसेका हुँदैनथे,' राहुलले भने, 'अनि म साथीहरूलाई सोध्थेँ– यो के भइरहेको छ? तिम्री आमा किन बुबाको काखमा बस्नुहुन्न?'
उनको यो कुरा सुनेर कार्यक्रममा सहभागीहरू हाँसेका थिए। मञ्चमा रहेका सोनिया पनि लजाएको देखिन्थ्यो।
राहुलले अगाडि भने, 'दिउँसोको खाना होस् वा बेलुकाको, आमा बुबाको काखमा बस्नुभएको हुन्थ्यो। घरका कर्मचारीहरू पनि त्यहीँ हुन्थे। तर उनीहरूलाई त्यसको कुनै वास्तै हुँदैनथ्यो। हामी यस्तै वातावरणमा हुर्कियौं।'
उनले आफू र बहिनी प्रियंकाले आमाबुबाबीच सामान्य भनाभन भएको देखे पनि झगडा भने एक पटक मात्र देखेको सुनाए।
त्यो झगडा पनि रोचक कारणले भएको थियो।
राजीव गान्धी तत्कालीन कांग्रेस नेता अमरिन्दर सिंहसँग फोनमा कुरा गरिरहेका थिए। सोनियाले राजीवसँग केही भन्न खोजिरहेकी थिइन्। तर फोनमा व्यस्त राजीवले ध्यान दिएनन्।
'आमा केही भन्न खोजिरहनुभएको थियो। उहाँले एउटै कुरा तीन–चार पटक दोहोर्याउनुभयो। बुवा स्पष्ट रूपमा तनावमा हुनुहुन्थ्यो। त्यसैले उहाँ रिसाउनुभयो,' राहुलले सम्झिए, 'त्यही नै उहाँहरूबीचको झगडा थियो।'
राहुलले सुनाएको अर्को प्रसंग भने आफ्नै प्रेमिकासँग सम्बन्धित थियो।
राजीव र सोनियाको पहिलो भेट बेलायतको क्याम्ब्रिजस्थित भार्सिटी रेस्टुरेन्टमा भएको थियो। उनीहरूको प्रेमकथा त्यहीँबाट सुरू भएको थियो।
वर्षौंपछि राहुल क्याम्ब्रिज पुगेका बेला आफ्नी तत्कालीन प्रेमिकालाई त्यही रेस्टुरेन्टमा लिएर गएका थिए।
'मैले मेरी प्रेमिकालाई भनेँ– जाऊँ, भार्सिटी रेस्टुरेन्ट,' राहुलले सम्झिए, 'मलाई मेरा आमाबुबाको पहिलो भेट भएको ठाउँ हेर्न मन थियो।'
रेस्टुरेन्टमा पुगेपछि उनले त्यहाँका एक कर्मचारीलाई आफ्ना आमाबुबाको भेट त्यहीँ भएको बताए।
कर्मचारीले तुरून्तै उनीहरूलाई चिने।
'ओहो, ती दुई जना! म उनीहरूलाई राम्ररी चिन्छु,' कर्मचारीको प्रतिक्रिया सम्झिँदै राहुलले सुनाए।
तर त्यो रेस्टुरेन्टको खाना उनलाई खासै मन परेन।
उनले ठट्टा गर्दै भने, 'प्रेममा पर्न मन छ भने भार्सिटी रेस्टुरेन्ट जाऊ। तर त्यहाँको चिकेन चाहिँ नखाऊ। खाना साह्रै नराम्रो छ।'
भारतीय टेलिभिजन एनडिटिभीका अनुसार राहुलले यो प्रसंग सुनाएपछि कार्यक्रममा उनलाई ती प्रेमिकाबारे सोधिएको थियो।
राहुलले छोटो जबाफ दिए, 'उनी अहिले मेरो साथी हुन्।'
राहुलले ती महिला को थिइन् भन्ने खुलाएनन्। अहिले आफ्नो प्रेम सम्बन्ध रहेको वा नरहेको विषयमा पनि केही बताएनन्।
आमाबुबाको प्रेम र आफ्नै प्रेमिकाको प्रसंग सुनाउँदा राहुल रमाइलो मुडमा थिए। तर त्यसपछि उनले सुनाएको पारिवारिक सम्झना दुःखद थियो।
'एकदिन हामीले सबै चकनाचुर भएको देख्यौं,' राहुलले भने, 'त्यो बिस्तारै, समयक्रममा भएको थिएन। एक्कासि भयो। हामीले हाम्रो एउटा सहारालाई गोली हानेको देख्यौं। अनि हाम्रो सबभन्दा ठूलो सहारालाई विस्फोटमा टुक्राटुक्रा पारिएको देख्यौं।'
राहुलले यहाँ आफ्नी हजुरआमा इन्दिरा गान्धी र बुबा राजीव गान्धीको हत्याको प्रसंग सुनाएका थिए।
भारतकी तत्कालीन प्रधानमन्त्री इन्दिरा गान्धीको सन् १९८४ मा आफ्नै अंगरक्षकले गोली हानेर हत्या गरेका थिए। त्यसको सात वर्षपछि सन् १९९१ मा राजीव गान्धीको आत्मघाती बम विस्फोटमा हत्या भएको थियो।
राहुलका अनुसार राजीवको हत्याले सोनियाको जीवन पूरै बदलिदियो।
उनले आमाको स्मरणशक्तिसँग सम्बन्धित एउटा प्रसंग पनि सुनाए।
'यस विषयमा मेरी आमासँग मेरो सधैं बहस भइरहन्छ। म भन्छु– तपाईंको स्मरणशक्ति एकदम राम्रो छ। आमा भन्नुहुन्छ– होइन, मेरो स्मरणशक्ति राम्रो छैन,' राहुलले भने, 'उहाँ कहिल्यै केही बिर्सनुहुन्न। एउटा कुरा बाहेक।'
त्यो एउटा कुरा थियो, राजीव गान्धीको हत्या भएको दिन।
'यदि तपाईंले उहाँलाई बुबाको मृत्यु भएको दिन के भएको थियो भनेर सोध्नुभयो भने उहाँलाई त्यसबारे केही पनि याद छैन,' राहुलले भने, 'तपाईंहरूले पुस्तकमा जे पढ्नुहुन्छ, त्यो मेरी बहिनी र आमाले मिलेर टुक्राटुक्रा सम्झना जोडेर तयार पारेका हुन्।'
त्यसपछि उनले आमाबुबाको प्रेम र बुबाको मृत्युपछि आमामा आएको परिवर्तनबारे सुनाए।
'त्यो अद्भुत जीवन, उहाँहरूबीचको त्यो अद्भुत प्रेम, एकै दिनमा हरायो,' राहुलले भने, 'त्यो आमाका लागि अत्यन्तै डरलाग्दो समय थियो। किनभने उहाँलाई यस्तो हुन सक्छ भन्ने थाहा थियो।'
उनले आमाको आत्मकथाको नाम 'बिलङ्गिङ' राखिनुको अर्थ पनि यही प्रेम र विछोडसँग जोडे।
'मेरी आमा बुबाकी हुनुहुन्थ्यो र मेरा बुबा आमाका हुनुहुन्थ्यो। अनि एकदिन मेरा बुबा हराउनुभयो,' राहुलले भने, 'त्यसपछि आमाले अर्को यात्रा सुरू गर्नुभयो।'
उनले बुबाको मृत्युपछि आफूले चिनेकी आमा नै बदलिएको बताए।
'रमाइलो गर्न मन पराउने मेरी आमा, सधैं मुस्कुराइरहने मेरी आमा त्यो दिन हराउनुभयो,' उनले भने।
सोनियाको आत्मकथा 'बिलङ्गिङ: अ जर्नी अफ लभ' नोभेम्बर १० मा प्रकाशित भएको हो। हार्परकोलिन्स इन्डियाले प्रकाशन गरेको पुस्तकमा सोनियाको इटालीमा बितेको बाल्यकालदेखि राजीवसँगको प्रेम, भारतमा विवाहपछि सुरू भएको जीवन र राजनीतिसम्मका अनुभव समेटिएका छन्।
नोभेम्बर १६ मा आयोजित पुस्तक सार्वजनिक कार्यक्रममा विभिन्न राजनीतिक दलका नेताहरू सहभागी थिए।
सामान्यतया राजनीतिक भाषण र सार्वजनिक विवादका कारण चर्चामा रहने राहुलले यसपटक भने परिवार, प्रेम र व्यक्तिगत सम्बन्धका सम्झना सुनाए।
आमाबुबाको प्रेमकथा सुनाउँदा आफ्नै पुरानो प्रेम सम्बन्धको प्रसंग पनि सहज रूपमा जोडे। तर रमाइला सम्झनाबाट सुरू भएको उनको सम्बोधन बुबाको मृत्युपछि आमाले भोगेको पीडा र संघर्षमा पुगेर टुंगिएको थियो।
***
यी पनि पढ्नुहोस्: