‘सेन्टर फ्रुट’सँग मिल्दोजुल्दो ट्रेडमार्क प्रयोग गरिएको विवादमा सर्वोच्च अदालतको फैसलापछि उद्योग विभागले ‘पर्फेक्ट सेन्टर फिल्ज’ चुइङ्गमको ट्रेडमार्क दर्ता बदर गरेको छ।
इटालीको बहुराष्ट्रिय कन्फेक्सनरी कम्पनी पर्फेट्टी भ्यान मेली एसपीएको ‘सेन्टर फ्रुट’सँग ‘पर्फेक्ट सेन्टर फिल्ज’को ट्रेडमार्क झुक्किने गरी मिल्दोजुल्दो रहेको ठहर सर्वोच्चले गरेको थियो।
सर्वोच्चको फैसलापछि उद्योग विभागले सुनसरीको दुहबीस्थित पर्फेक्ट फुड्स प्रालिका नाममा दर्ता रहेको उक्त ट्रेडमार्क बदर गरेको हो।
पर्फेक्ट फुड्सले चुइङ्गमका लागि वर्ग ३० अन्तर्गत आवेदन नम्बर ०६१८२२ मार्फत ट्रेडमार्क दर्ता प्रक्रिया अघि बढाएको थियो।
यो विवादमा सर्वोच्चले दुई ट्रेडमार्कका शब्द मात्र तुलना नगरी तिनको समग्र प्रस्तुति र उपभोक्तामा पर्ने प्रभावलाई आधार मानेको छ।
मुद्दा नम्बर ०७७–सीआई–०३०१ मा सर्वोच्चले ‘पर्फेक्ट सेन्टर फिल्ज’ र ‘सेन्टर फ्रुट’बीच पर्याप्त समानता रहेको र त्यसबाट सामान्य उपभोक्ता भ्रमित हुन सक्ने निष्कर्ष निकालेको फैसलाको कानुनी विश्लेषणमा उल्लेख छ।
अदालतले ट्रेडमार्कबीच समानता छ कि छैन भन्ने निर्धारण गर्दा नाम र शब्दको तुलना मात्र पर्याप्त नहुने दृष्टिकोण लिएको छ।
फैसलाको कानुनी विश्लेषणअनुसार ट्रेडमार्कको उच्चारण, दृश्य स्वरूप, उत्पादनको प्रकृति, बिक्री हुने स्थान, खरिदका क्रममा उपभोक्ताले दिने ध्यान र बजारमा पर्ने समग्र प्रभावलाई समेत मूल्यांकन गर्नुपर्ने हुन्छ।
व्यावसायिक क्षेत्रमा वकालत गर्दै आएका कानुन व्यवसायी निरव ज्ञवालीले यो फैसलाले ट्रेडमार्क संरक्षणका क्षेत्रमा महत्वपूर्ण नजिर स्थापित गरेको बताए।
उनका अनुसार स्थापित ब्रान्डसँग मिल्दोजुल्दो चिन्ह प्रयोग गरेर उपभोक्तामा भ्रम सिर्जना गर्ने प्रवृत्तिलाई निरुत्साहित गर्न यो फैसला महत्वपूर्ण छ।
विवादका क्रममा पर्फेक्ट फुड्सले आफ्नो कम्पनीको नाम, प्याकेजिङ र ट्रेडमार्कमा प्रयोग भएका अन्य शब्द फरक रहेको तर्क गरेको थियो।
कम्पनीले ‘सेन्टर’ र ‘फ्रुट’ जस्ता शब्द सामान्य प्रयोगमा आउने भएकाले ती शब्द प्रयोग गर्दैमा उपभोक्तामा भ्रम सिर्जना नहुने दाबीसमेत गरेको थियो।
तर सर्वोच्चको फैसलाको कानुनी विश्लेषणमा ट्रेडमार्कमा प्रयोग भएका शब्दलाई अलगअलग हेर्नुभन्दा समग्र रूपमा त्यसले उपभोक्तामा पार्ने प्रभावलाई प्राथमिकता दिइएको उल्लेख छ।
लामो समयदेखि बजारमा प्रयोग हुँदै आएको र उपभोक्तामाझ स्थापित भइसकेको ‘सेन्टर फ्रुट’ले विशिष्ट व्यापारिक पहिचान बनाइसकेको अदालतले स्वीकार गरेको छ।
यस्तो अवस्थामा ‘पर्फेक्ट’ वा ‘फिल्ज’ जस्ता अतिरिक्त शब्द राख्दैमा उपभोक्तामा भ्रम सिर्जना हुने सम्भावना हट्दैन भन्ने निष्कर्ष फैसलामा उल्लेख छ।
यस फैसलालाई नेपालमा व्यापारिक चिन्ह र बौद्धिक सम्पत्तिको संरक्षणका दृष्टिले पनि महत्वपूर्ण मानिएको छ।
नेपालको पेटेण्ट, डिजाइन र ट्रेडमार्क ऐन, २०२२ मा पनि दर्ता भइसकेका ट्रेडमार्क निश्चित अवस्थामा बदर गर्न सकिने व्यवस्था छ।
ऐनको दफा १८(३) ले त्यस्तो ट्रेडमार्क बदर गर्ने अधिकार उद्योग विभागलाई दिएको छ।
त्यस्तै, दफा १९ मा बदर भएको ट्रेडमार्क प्रयोग गरी कारोबार गरेमा कानुनबमोजिम जरिवाना गर्न र सम्बन्धित सामान जफत गर्न सकिने व्यवस्था छ।
यस आधारमा ट्रेडमार्क दर्ता बदर भइसकेपछि पनि सोही चिह्न प्रयोग गरी कारोबार जारी राखे कानुनी कारबाहीको जोखिम रहन्छ।
यसैबीच पर्फेट्टी भ्यान मेली नेपालले बजारको अवस्था निरन्तर निगरानी गरिरहेको जनाएको छ।
-1778668160.jpg)
.JPG)
