बंगालको खाडीमा विकसित भइरहेको मौसमी प्रणालीको प्रभावले बिहीबारदेखि नेपालका विभिन्न क्षेत्रमा वर्षा र हिमपातको सम्भावना बढ्ने भएको छ।
मौसमविद्हरूका अनुसार बिहीबार रातिदेखि शुक्रबार रातिसम्म यसको प्रभाव बढी देखिनेछ। केही क्षेत्रमा भारी वर्षासमेत हुन सक्ने भएकाले सतर्कता अपनाउनुपर्ने देखिएको छ।
जल तथा मौसम विज्ञान विभागका मौसमविद् रोजन लामिछानेका अनुसार बंगालको खाडीको मध्य उत्तरी भाग आसपास रहेको न्यूनचापीय प्रणाली क्रमशः बलियो बन्दै चक्रवातमा परिणत हुने क्रममा छ।
यो प्रणाली भारतको तटीय क्षेत्रतर्फ अघि बढ्दै त्यहाँबाट भारतीय भूभागमा प्रवेश गर्ने र त्यसको प्रभावले नेपालमा बादल लाग्ने तथा वर्षा हुने सम्भावना बढ्नेछ।
लामिछानेका अनुसार आगामी तीन दिनसम्म भने मौसममा ठूलो फेरबदल हुने देखिएको छैन।
मंगलबारसम्म पहाडी र हिमाली जिल्लामा आंशिक बादल लागे पनि धेरैजसो ठाउँमा वर्षा हुने सम्भावना छैन।
कोशी र गण्डकी प्रदेशका थोरै ठाउँमा भने छिटपुटदेखि हल्का वर्षा हुन सक्नेछ। तराई र उपत्यकाका केही स्थानमा बिहान हुस्सु लाग्न सक्ने उनले बताए।
बुधबारदेखि भने मौसममा परिवर्तन देखिन सुरू हुने उनको भनाइ छ।
कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशमा बादल लाग्ने तथा केही ठाउँमा छिटपुट वर्षा र हिमाली क्षेत्रमा हिमपात हुन सक्ने सम्भावना रहेको उनले बताए।
बिहीबार दिउँसोदेखि यी प्रदेशका हिमाली तथा पहाडी भूभागमा वर्षा हुने सम्भावना बढ्नेछ।
'बिहीबार राति र शुक्रबारको लागि यसको प्रभाव बढी देखिन्छ,' लामिछानेले भने, 'शनिबार दिउँसोसम्म पूर्वी क्षेत्रहरूमा यसको प्रभाव बढी रहने देखिन्छ।'
उनका अनुसार कोशी, मधेस, बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशको पूर्वी भागमा तुलनात्मक रूपमा बढी वर्षा हुने देखिएको छ। कर्णाली, सुदूरपश्चिम र लुम्बिनीको पश्चिमी क्षेत्रमा भने वर्षा तथा हिमपातको सम्भावना तुलनात्मक रूपमा कम छ।
त्रिभुवन विश्वविद्यालयको जल तथा मौसम विज्ञान केन्द्रीय विभागका सहप्राध्यापक विनोद पोखरेलले पनि बंगालको खाडीबाट आउने प्रणालीले नेपालमा तीनदेखि चार दिनसम्म वर्षा गराउन सक्ने बताएका छन्।
विभिन्न मौसम पूर्वानुमान मोडलले यो प्रणाली भारतको आन्ध्र प्रदेश हुँदै नेपालतर्फ आउने देखाएको उनको भनाइ छ।
पोखरेलका अनुसार बंगालको खाडीको न्यूनचापीय प्रणालीसँगै दक्षिण भारतमा सक्रिय उत्तरपूर्वी मनसुन र अर्को पश्चिमी वायुले पनि वर्षा बढाउन सक्छन्।
बंगालको खाडीबाट पर्याप्त जलवाष्पयुक्त हावा नेपालतर्फ आउने, माथिल्लो वायुमण्डलको ट्रफले प्रणालीलाई सहयोग गर्ने र नेपालको पहाडी तथा हिमाली भूगोलका कारण वर्षा थप तीव्र हुन सक्ने उनको विश्लेषण छ।
'नेपाल आइपुग्दा यसको भारी वर्षा हुने मात्रा अझ बढी देखिन्छ,' पोखरेलले भनेका छन्।
पोखरेलले विश्लेषण गरेका मौसम पूर्वानुमान नक्साअनुसार १२ देखि १५ गतेसम्मको अवधिमा केही क्षेत्रमा १५० मिलिमिटरभन्दा बढी वर्षा हुन सक्छ।
उनले लुम्बिनी, गण्डकी, बागमती र कोशी प्रदेशका २९ जिल्ला बढी जोखिममा रहेको भनेका छन्। ती क्षेत्रमा छोटो अवधिमा तीव्र वर्षा वा लगातारको वर्षाका कारण ठूलो परिमाणमा पानी पर्न सक्ने सम्भावना छ।
गत महिना हिमपहिरोका कारण मानवीय क्षति भएको मनाङमा समेत भारी वर्षाको सम्भावना देखिएको पोखरेलले बताएका छन्।
'सबैभन्दा अहिले ध्यान दिनुपर्ने भनेको बिहीबार रातिदेखि शुक्रबार रातिसम्मको अवस्था अलि बढी जोखिमपूर्ण छ,' उनले भनेका छन्।
तर अहिलेको पूर्वानुमान परिवर्तन हुन सक्ने पनि उनले स्पष्ट पारेका छन्।
आगामी दिनमा वर्षाको मात्रा र जोखिममा पर्ने जिल्लाहरू फेरिन सक्ने भएकाले पछिल्लो पूर्वानुमान नियमित रूपमा हेर्नुपर्ने उनको भनाइ छ।
वर्षा र हिमपातको सम्भावनालाई ध्यानमा राख्दै पर्वतारोहण तथा पदयात्रामा जाने पर्यटकलाई सावधानी अपनाउन लामिछानेले आग्रह गरेका छन्।
विशेषगरी बिहीबार, शुक्रबार र शनिबार हिमाली जिल्लामा मौसम प्रतिकूल हुन सक्ने भएकाले यात्रामा निस्कनुअघि मौसमको पछिल्लो जानकारी लिन उनले सुझाव दिएका छन्।
'मौसमसम्बन्धी जानकारी बुझेर मात्रै योजना बनाउनुहोला। गइसक्नुभएको छ भने पनि सुरक्षित स्थानमा आएर बस्न अनुरोध गर्दछौँ,' लामिछानेले भनेका छन्।
धानबाली भित्र्याउने समय भएकाले किसानलाई पनि मौसमको पूर्वानुमानअनुसार योजना बनाउन उनले आग्रह गरेका छन्।
बुधबार केही ठाउँमा बादल लागे पनि वर्षाको सम्भावना कम रहेको र बिहीबारदेखि शनिबारसम्म वर्षाको सम्भावना बढ्ने भएकाले काट्न तयार भएको धान सकेसम्म त्यसअघि नै भित्र्याउन उनले सुझाव दिएका छन्।
'धान भित्र्याउने योजना बनाउँदै हुनुहुन्छ भने यो प्रणालीको प्रभाव सकिएपछि, १५ गतेपछि योजना बनाउनुहोला,' लामिछानेले भनेका छन्। पानी जम्ने वा डुबानको जोखिम भएका ठाउँमा धानबाली सुरक्षित राख्न र आवश्यक सावधानी अपनाउन पनि उनले आग्रह गरेका छन्।
-1782905679.jpg)
