अपांगता भएका व्यक्तिलाई दया र सहानुभूतिको दृष्टिले हेर्नेभन्दा उनीहरूको अधिकार, क्षमता र योगदानलाई प्राथमिकता दिन सञ्चारमाध्यमलाई आग्रह गरिएको छ।
शुक्रबार काठमाडौँमा आयोजित एक अन्तरक्रिया कार्यक्रममा सहभागी सरोकारवालाले सञ्चार माध्यममा अपांगताका विषय प्रस्तुत गर्ने शैलीमा अझै सुधार आवश्यक रहेको बताएका हुन्।
उनीहरूले अपांगता भएका व्यक्तिलाई कमजोर वा सहयोगको अपेक्षा गर्ने व्यक्तिका रूपमा मात्र चित्रण गर्दा उनीहरूको वास्तविक क्षमता र अधिकारका सवाल ओझेलमा पर्ने गरेको बताए।
अपांगता समावेशी विकास विज्ञ कृष्ण गहतराजले अपांगता सम्बन्धी सञ्चार निर्देशिका, २०७३ जारी भए पनि त्यसको मर्मअनुसार सञ्चारमाध्यमको अभ्यास परिवर्तन हुन नसकेको बताए।
शब्दावलीमा केही सुधार आए पनि समाचारको सन्दर्भ र प्रस्तुतीकरणमा पुरानै सोच कायम रहेको उनको भनाइ थियो।
नेपाल पत्रकार महासंघको केन्द्रीय समावेशी विभाग र राष्ट्रिय आदिवासी जनजाति अपांग महिला संघको समन्वयमा आयोजित कार्यक्रममा बोल्दै उनले अपांगताका विषयलाई कुनै घटना वा विशेष अवसरमा मात्र समाचार बनाउने प्रवृत्तिको अन्त्य हुनुपर्ने बताए।
अपांगता भएका व्यक्तिका अधिकार सुनिश्चित गर्न राज्यलाई जवाफदेही बनाउने भूमिका सञ्चारमाध्यमले निर्वाह गर्नुपर्ने उनको भनाइ थियो।
उनीहरूलाई दयाको पात्रका रूपमा नभई समान अधिकार भएका नागरिकका रूपमा प्रस्तुत गर्नुपर्ने उनले बताए।
साथै अपांगता भएका व्यक्तिभित्र रहेको विविधता र उनीहरूले भोगिरहेका फरकफरक समस्यालाई पनि सञ्चार माध्यमले समेट्नुपर्नेमा जोड दिए।
कार्यक्रममा राष्ट्रिय आदिवासी जनजाति अपांग महिला संघकी अध्यक्ष तथा त्रिभुवन विश्वविद्यालयकी उपप्राध्यापक प्रतिमा गुरूङले सञ्चार माध्यमले अपांगता भएका महिलाका सवाललाई विशेष प्राथमिकता दिनुपर्ने आवश्यकता रहेको बताइन् ।
उनले राज्यसँग अपांगता भएका व्यक्तिको सही तथ्याङ्क नहुनु र उनीहरूलाई सम्बोधन गर्ने क्रममा अपमानजनक शब्द प्रयोग हुनु गम्भीर समस्या रहेको उल्लेख गरिन्।
नेपाल पत्रकार महासंघका उपाध्यक्ष उमिद वागचन्दले पनि अपांगता भएका व्यक्तिलाई सम्बोधन गर्ने शब्दावलीमा सुधार गर्नुपर्ने बताए।
उनीहरूको क्षमता, योग्यता र योगदानलाई उजागर गर्ने गरी समाचार सामग्री तयार गर्नुपर्ने उनको भनाइ थियो।