काठमाडौं। नेपाल प्रिमियर लिग (एनपिएल) को तेस्रो संस्करणमा उपाधिका लागि प्रतिस्पर्धा गर्ने आठ टोलीले विपक्षी खेलाडीसँगै मौसमको चुनौतीसँग पनि जुध्नुपर्ने हुन सक्छ।
कीर्तिपुरस्थित त्रिवि अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट सोमबार मैदानमा हुने खेलमा चिसो, शीत र सम्भावित वर्षाले खेलको अवस्था, बलिङ–फिल्डिङ र कप्तानको टससम्बन्धी निर्णयलाई प्रभावित पार्न सक्ने देखिएको छ।
सोमबारदेखि साविक विजेता लुम्बिनी लायन्स र उपविजेता सुदूरपश्चिम रोयल्सबीच खेलसँगै सुरु हुने एनपिएलमा कुल ३२ खेल हुनेछन्। तीमध्ये २१ खेल साँझ ५ बजे फ्लडलाइटमा सुरु हुनेछन् भने बाँकी ११ खेल दिउँसो १२:३० बजे खेलाइनेछन्।
साँझका खेलमा रात पर्दै जाँदा शीतको प्रभाव देखिएमा दोस्रो इनिङ्समा बलिङ गर्ने टोलीलाई बढी चुनौती हुन सक्छ। प्रतियोगिताका तीनवटै प्लेअफ खेल र फाइनलसमेत साँझ हुने तालिका छ।
शीतको मात्रा कति हुन्छ भन्ने कुरा भने आगामी दिनको मौसम र मैदानको अवस्थामै निर्भर हुनेछ। यसअघि एनपिएलका अघिल्ला संस्करणमा शीतले उल्लेख्य प्रभाव नपारेको अनुभव पनि छ। त्यसैले यसपटक शीत निर्णायक हुन्छ नै भन्न सकिने अवस्था छैन।
शीतले बलिङ र फिल्डिङमा कस्तो असर पार्छ?
राति मैदानमा शीत जम्न थालेपछि बलको सतह चिप्लो र भिजेको हुन सक्छ। यस्तो अवस्थामा बलरलाई बलमा राम्रो पकड बनाउन कठिन हुन्छ। विशेषगरी स्पिनरलाई बल रिलिज गर्न, सही लाइन र लेन्थमा बल फाल्न तथा बलको स्पिन नियन्त्रण गर्न असहज हुन सक्छ।
तीव्र गतिका बलरलाई पनि भिजेको बल समात्न र आफ्नो योजनाअनुसार बलिङ गर्न कठिनाइ हुन सक्छ। बलमा पकड कमजोर हुँदा योर्कर, स्लोअर बल र अन्य भेरिएसन कार्यान्वयनमा समेत समस्या आउन सक्छ।
फिल्डिङमा पनि शीतको असर देखिन सक्छ। भिजेको मैदानमा बल रोक्न, बल टिप्न र सही दिशामा थ्रो गर्न खेलाडीलाई कठिन हुन सक्छ। मैदानमा बलको गति र व्यवहार बदलिँदा फिल्डरको अनुमानसमेत प्रभावित हुन सक्छ।
यस्तो अवस्था बनेमा लक्ष्य पछ्याउने टोलीलाई केही फाइदा पुग्न सक्छ। तर शीत परेकै आधारमा ब्याटिङ गर्ने टोलीले सहजै जित्छ भन्ने हुँदैन। पिचको अवस्था, बलरको कौशल, ब्याटिङ लाइनअप र खेलको परिस्थितिले पनि उत्तिकै भूमिका खेल्छन्।
वर्षाको सम्भावना, चिसो र शीतको सम्बन्ध
एनपिएल चलिरहँदा मौसममा आउने परिवर्तन पनि चासोको विषय बनेको छ। बंगालको खाडीमा विकसित मौसम प्रणालीका कारण कात्तिक ११ देखि १५ गतेसम्म नेपालका विभिन्न क्षेत्रमा मौसम बदली र वर्षा हुन सक्ने पूर्वानुमान सार्वजनिक भएको छ। केही स्थानमा भारी वर्षाको सम्भावना पनि औंल्याइएको छ। यसको प्रभाव कति पर्छ भन्ने कुरा भने मौसम प्रणालीको विकासक्रममा निर्भर हुनेछ।
वर्षा भएमा खेल सञ्चालन, मैदानको तयारी र पिचको अवस्थामै असर पर्न सक्छ। लगातारको वर्षाले मैदान भिज्न सक्छ भने खेलअघि पिचलाई सुरक्षित राख्ने र खेलका लागि तयार पार्ने काम चुनौतीपूर्ण हुन सक्छ।
तर वर्षा हुनु र शीत बढ्नु एउटै कुरा होइन। शीतको निर्माण तापक्रम, हावामा रहेको आर्द्रता, हावाको गति र आकाशको अवस्थाजस्ता पक्षमा निर्भर हुन्छ। त्यसैले वर्षापछिको चिसोले शीत अनिवार्य रूपमा बढाउँछ भन्न मिल्दैन। खेल हुने दिनको वास्तविक मौसमले नै शीतको सम्भावना निर्धारण गर्नेछ।
छवटा पिचमध्ये कुनमा खेलाइन्छ?
एनपिएलमा प्रयोग गर्न त्रिवि मैदानमा छवटा पिच उपलब्ध छन्। तीमध्ये खेलका लागि उपयुक्त पिच छनोट गर्नु पनि आयोजक र प्राविधिक टोलीका लागि महत्त्वपूर्ण हुनेछ।
अघिल्लो संस्करणमा त्रिविका पिचले फरक–फरक व्यवहार देखाएका थिए। केही खेलमा टोलीले दुई सय रनको हाराहारीमा स्कोर बनाएका थिए भने कतिपय खेलमा १३०–१४० रन पार गर्न पनि कठिन भएको थियो। यसले पिचको अवस्था र त्यसअनुसार खेल्ने रणनीति कति महत्त्वपूर्ण हुन्छ भन्ने देखाउँछ।
पिचमा बलको गति, उछाल र स्पिनको मात्रा फरक हुन सक्छ। मौसमले पनि पिचको चिस्यान र सतहको व्यवहारमा प्रभाव पार्न सक्छ। त्यसैले सबै खेलमा एउटै प्रकारको स्कोर बन्ने वा एउटै रणनीति सफल हुने अपेक्षा गर्न सकिँदैन।
ब्याटिङमैत्री पिचमा बलियो ब्याटिङ लाइनअप भएको टोलीले फाइदा लिन सक्छ। बलरलाई सहयोग गर्ने पिचमा भने सही लाइन र लेन्थमा बलिङ गर्ने तथा विपक्षीलाई दबाबमा राख्ने टोली बलियो बन्न सक्छ।
टस जित्नेले ब्याटिङ गर्ने कि बलिङ?
शीतको सम्भावना देखिएमा टस जित्ने कप्तानले पहिले ब्याटिङ गर्ने कि बलिङ भन्ने निर्णयमा मौसमलाई पनि ध्यान दिनुपर्ने हुन्छ। दोस्रो इनिङ्समा शीत बढ्ने अनुमान भएमा लक्ष्य पछ्याउनु सहज हुन सक्ने भएकाले केही कप्तानले पहिले बलिङ रोज्न सक्छन्।
तर टस जितेर पहिले बलिङ गर्नु नै सही निर्णय हुन्छ भन्ने निश्चित छैन। साँझको मौसम, पिचको अवस्था, विपक्षी टोलीको ब्याटिङ क्षमता र आफ्नै टोलीको बलिङ शक्तिका आधारमा निर्णय लिनुपर्ने हुन्छ।
यदि पिच सुरुमा ब्याटिङका लागि राम्रो छ र राति शीतको प्रभाव सीमित रहने अनुमान छ भने पहिले ब्याटिङ गरेर प्रतिस्पर्धात्मक स्कोर बनाउनु पनि प्रभावकारी रणनीति हुन सक्छ।
