उपभोग बढ्दो क्रममा देखिन थालेको छ।
असोज १८ गतेसम्म औसत राजस्व वृद्धिदर १९ प्रतिशत पुगेको छ। जबकि भदौ मसान्तसम्म १६ प्रतिशतको वृद्धिदर थियो।
गत आर्थिक वर्षको असोज १९ गतेसम्म १ खर्ब ८९ अर्ब रूपैयाँ राजस्व संकलन भएकोमा चालु आर्थिक वर्षको सोही समयसम्म २ खर्ब २६ अर्ब रूपैयाँ संकलन भएको छ।
उपभोग बढ्दा बढ्ने करहरू बढेका छन्। वस्तु आयात पनि उल्लेखनीय रूपमा बढेको छ। यसले उपभोगमा सुधार देखिएको संकेत गरेको छ।
भदौ मसान्तसम्म भ्याट, अन्तशुल्क र भन्सार महसुल तीन वटै प्रमुख शीर्षकमा वृद्धि देखिएको छ।
भदौ मसान्तसम्म भ्याट संकलन अघिल्लो वर्षको तुलनामा २९ प्रतिशतले बढेको छ।
गत वर्ष साउन–भदौमा ५२ अर्ब १४ करोड रूपैयाँ भ्याट संकलन भएकोमा चालु वर्षको सोही अवधिमा ६६ अर्ब ९७ करोड रूपैयाँ पुगेको छ।
अन्तशुल्क संकलन पनि १० प्रतिशतले बढेको छ।
गत वर्षको पहिलो दुई महिनामा २७ अर्ब ८० करोड रूपैयाँ अन्तशुल्क संकलन भएकोमा चालु वर्षमा ३० अर्ब ५७ करोड रूपैयाँ पुगेको छ।
भन्सार महसुलतर्फ पनि सुधार देखिएको छ। गत वर्ष साउन–भदौमा २८ अर्ब ३१ करोड रूपैयाँ भन्सार महसुल संकलन भएकोमा चालु वर्षमा ३० अर्ब ३७ करोड रूपैयाँ पुगेको छ।
भन्सार महसुल ७ प्रतिशतले बढेको हो।
राजस्वका यी शीर्षकमा आएको वृद्धिसँगै आयातको आकार पनि बढेको छ। गत वर्षको तुलनामा वस्तु आयात मात्रै ३१ प्रतिशतले बढेको छ।
गत वर्षको पहिलो दुई महिनामा ३ खर्ब ५ अर्ब १५ करोड रूपैयाँको वस्तु आयात भएकोमा चालु वर्षको सोही अवधिमा ४ खर्ब २ अर्ब रूपैयाँ पुगेको छ।
आयातमा भएको वृद्धिको संरचना हेर्दा उपभोगसँगै बाढीपछिको आवश्यकताले पनि प्रभाव पारेको देखिन्छ।
गत वर्ष भदौमा जेनजी आन्दोलनका कारण केही दिन मुख्य भन्सार नाका प्रभावित भएका थिए। त्यस वर्ष पनि असोजमा दसैं परेकाले भदौमै चाडपर्वका लागि सामान आउने क्रम बढेको थियो।
चालु वर्ष पनि असोजका चाडपर्वका लागि आवश्यक वस्तु भदौमै आयात भएका छन्। त्यससँगै बाढीपछि सिर्जित बाध्यतात्मक मागले केही वस्तुको आयात असामान्य रूपमा बढाएको छ।
राजस्वतर्फ पनि आयात संरचनामा भएको परिवर्तन देखिन्छ।
चालु वर्षमा ठूलो मात्रामा भन्सार उठ्ने कतिपय वस्तुको भन्सार दर घटाएर हरित कर, स्वच्छ पूर्वाधार शुल्कलगायतका शुल्क उठाउन सुरू गरिएको छ।
व्यवसाय प्रवर्द्धन करलगायतका करसमेत लागू भएका छन्।
दुई महिनामा स्वच्छ पूर्वाधार शुल्कबाट मात्रै १ अर्ब ६१ करोड रूपैयाँ संकलन भएको छ।
आन्तरिक उत्पादन प्रवर्द्धन शुल्कबाट ३० करोड ५० लाख रूपैयाँ संकलन भएको छ। गत आर्थिक वर्षमा सीमित वस्तुमा केन्द्रित गरिएको हरित कर चालु वर्षमा विस्तार गरिएको छ।
गत वर्षको दुई महिनामा ४१ करोड रूपैयाँ हरित कर संकलन भएकोमा चालु वर्षमा ३ अर्ब ७१ करोड रूपैयाँ पुगेको छ।
यसरी चालु आर्थिक वर्षको सुरुआती दुई महिनामा उपभोगसँग जोडिने आयात, त्यसबाट उठ्ने भ्याट तथा अन्तशुल्क र भन्सार महसुलमा एकैपटक वृद्धि देखिएको छ।
तर, उपभोग बढेर पनि आयामा भने सुधार देखिन सकेको छैन। यो वर्षको पहिलो २ महिनामा आयकर जम्मा १ प्रतिशतले बढेको छ।
गत वर्ष दुई महिनामा ३१ अर्ब ८३ करोडको आयकर उठेकोमा अहिले ३२ अर्ब १६ करोड संकलन गरेको छ।
आयात र भन्सार राजस्व वृद्धिमा भदौ १० को रसुवा बाढी पछिको राहत तथा मर्मतसम्मभारको कारण एक भएको भन्सार अधिकारीहरू बताउॅंछन्।
यसका साथै मूल्य वृद्धिको प्रभाव पनि देखिएको छ।
बाढीपछि सडक र हवाई यातायातमा परेको असरको प्रभाव इन्धनको आयातमा पनि देखिएको छ।
हवाई इन्धनको आयात साउनको १३ हजार ८२८ किलोमिटर लिटरबाट बढेर भदौमा १९ हजार १७२ किलोमिटर लिटर पुगेको छ।
परिमाण ३८.६५ प्रतिशत र रकम ५१.३३ प्रतिशतले बढेको छ।
सडक अवरुद्ध भएपछि उद्धारका लागि हेलिकप्टरको प्रयोग बढेकाले हवाई इन्धनको माग बढेको हो।
सडक पुनःस्थापनाका सामग्रीको आयातमा पनि वृद्धि भएको छ। अलकत्रा अर्थात् बिटुमिन ५३ लाख ९५ हजार केजीबाट बढेर ९७ लाख ५६ हजार केजी पुगेको छ।
परिमाण ८०.८३ प्रतिशत बढ्दा रकम ६८ लाख ६६ हजारबाट बढेर १ अर्ब २० करोड रूपैयाँ पुगेको छ।
.JPG)
