३५ वर्ष मुनिका सांसद
काठमाडौं क्षेत्र नम्बर ५ मा कांग्रेस–एमालेका 'हेभीवेट' उम्मेदवारहरूलाई पराजित गरेर राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सस्मित पोखरेल चर्चामा छन्।
नेपाली कांग्रेसका महामन्त्री प्रदीप पौडेलदेखि नेकपा एमालेका ईश्वर पोखरेल र राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीका कमल थापालाई पराजित गरेका सस्मितले ३० हजार ७३७ मत ल्याएका थिए।
चुनावअघि पत्नी सुस्मिता अधिकारीसँग देशको नीति निर्माणबारे सवालजबाफ गर्ने उनको प्रचार शैलीले सामाजिक सञ्जालमा धेरै युवाको ध्यान तानेको थियो।
कानुन तथा नीति निर्माणमा विशेष चासो राख्ने २९ वर्षीय सस्मितले काठमाडौं विश्वविद्यालयबाट कानुन तथा व्यवस्थापनमा स्नातक गरेका छन्। हाल उनी त्रिभुवन विश्वविद्यालयमा नीति, सुशासन तथा भ्रष्टाचार निवारण विषयमा स्नातकोत्तर गरिरहेका छन्।
रास्वपाका वरिष्ठ नेता बालेन शाहको टिममा रहेर काठमाडौं महानगरपालिकामा काम गरेका सस्मित सानैदेखि राजनीतिमा रूचि रहेको बताउँछन्।
त्यही रूचिका कारण उनी १८ वर्ष उमेरमा उज्ज्वल थापा नेतृत्वको विवेकशील अभियानसँग जोडिएका थिए।
'म पहिलेदेखि नै राजनीतिक दल र नेताहरूलाई फलो गर्थेँ। उनीहरूबारे सैद्धान्तिक कुरा धेरै हुन्थ्यो। अरू पार्टीका पनि कैयन नेता मलाई राम्रै लाग्थ्यो। विवेकशीलले भने मूल्य–मान्यता, पारदर्शिता र उत्कृष्ट पद्धतिको कुरा गरेको पाएँ। मलाई त्यो राम्रो लाग्यो,' सस्मितले भने, 'त्यतिखेर उज्ज्वल दाइले नै हो, एकदमै प्रेरणा दिएको।'
उज्ज्वल थापाकै संगतले देशको नीति निर्माणमा आफ्नो चासो जागेको पनि उनी बताउँछन्।
'कुनै पनि विषय वा समस्याबारे कुरा गर्न जाँदा उज्ज्वल दाइले हामीलाई सोध्नुहुन्थ्यो– यसको समाधान के हुन सक्छ, ल तिमी नै सुनाऊ,' उनले सम्झिए, 'दाइले त्यो किसिमबाट हाम्रो स्कुलिङ गराउनुभयो, मूल्य–मान्यताको राजनीति सिकाउनुभयो। सैद्धान्तिक कुरा त छँदै थियो। उहाँले समाधानमुखी सोच विकास गर्न प्रेरणा पनि दिनुभयो।'
२०७४ सालको स्थानीय चुनावमा रञ्जु दर्शना विवेकशील नेपाली दलबाट काठमाडौं महानगरपालिकाको मेयरमा उठेकी थिइन्। सस्मितले रञ्जुको चुनावी प्रचार टोलीमा संलग्न भएर काम गरेका थिए।
स्थानीय चुनावपछि रवीन्द्र मिश्रको साझा पार्टीसँग विवेकशीलको एकता भयो। त्यति बेला सस्मित केन्द्रीय सदस्य भए। त्यसै वर्ष भएको संसदीय निर्वाचनमा उनले थापा र मिश्र दुवैको चुनावी अभियान टिममा बसेर काम गरे।
२०७६ सालमा सुरू भएको कोभिड महामारीमा परेर उज्ज्वल थापाको निधन भएपछि विवेकशील साझा पार्टीभित्र आन्तरिक समस्या सुरू भए। त्यसैबीच रवीन्द्र मिश्र राजनीतिक मार्ग परिवर्तन गरेर राप्रपामा गए। विवेकशील छुट्टै दल बन्यो।
सस्मित भने यी दुवैतिर लागेनन्।
उनले २०७९ को स्थानीय चुनावमा काठमाडौं महानगरपालिकाको मेयरमा उठेका बालेन शाहलाई सघाए। उनको घोषणापत्र लेखनदेखि चुनावी अभियानमा समेत काम गरे।
त्यसपछिको संसदीय चुनावमा सस्मितले प्रदेशसभामा स्वतन्त्र उम्मेदवारी दिए। त्यतिखेर उनले १०५२ मत पाएका थिए।
प्रदेशसभाको चुनाव पछि उनले काठमाडौं महानगरपालिकामा बालेनको टिममा सहरी योजनासम्बन्धी सहायक विज्ञका रूपमा काम गरे।
महानगरमा हुँदा उनले शिक्षासम्बन्धी नीति निर्माणमा पनि काम गरेका थिए। काठमाडौं महानगरले दिँदै आएको छात्रवृत्ति कार्यक्रममा उनी लगायतको टिमले नै काम गरेको थियो।
सानैदेखि राजनीतिमा रूचि भए पनि सस्मितले सांसद हुने सपना विवेकशील नेपाली दलमा प्रवेशपछि नै देखेका हुन्। संसद सचिवालयमा इन्टर्नसिप गर्ने क्रममा नीति निर्माण तहमा बसेर काम गर्नुपर्छ भन्ने भावना बलियो भएको उनी बताउँछन्।
'मैले संसद सचिवालयमा इन्टर्नसिप गरेको थिएँ। त्यतिखेर कानुन निर्माणका प्रक्रियाहरू मज्जाले देख्न पाइयो,' उनले भने, 'विभिन्न समितिहरूमा बसेर छलफल पनि सुन्न पाइयो। मलाई ती छलफलहरू कत्ति पनि चित्त बुझ्दैनथ्यो। तर त्यसले नीति निर्माणको विषयमा मेरो रूचि बढ्दै गयो।'
यसपटक बालेन शाह रास्वपा प्रवेश गरेर निर्वाचनमा सामेल भएपछि आफू पनि उनको टिमबाट निर्वाचनमा होमिएको सस्मित बताउँछन्।
उनले खासगरी पाँच वटा क्षेत्रमा नीति, विधि र पद्धति निर्माण गर्न चाहेका छन् —
पहिलो — शिक्षाको गुणस्तरमा सुधार, समानता र डिजिटल रूपान्तरण।
दोस्रो — युवा, रोजगारी र डिजिटल अर्थतन्त्र।
तेस्रो — खेलकुद र युवा सशक्तीकरण।
चौथो — सेवा प्रवाह र सहरी व्यवस्थापन।
पाँचौं — सम्पदा संरक्षण र सांस्कृतिक पहिचानलाई पर्यटन र आर्थिक अवसरसँग जोड्ने नीति बनाउने।
यिनै एजेन्डा उठाएर चुनाव जितेका सस्मितलाई हामीले सोध्यौं, 'संसदमा गइसकेपछि आफ्नो तहबाट पहिलो काम के गर्नुहुन्छ?'
जबाफमा उनले भने, 'सांसद भएपछि मैले व्यक्तिगत तहबाट गर्ने भनेको हरेक वडामा सार्वजनिक सुनुवाइ हो।'
उनका अनुसार चुनाव बेला जहिले पनि मतदाताले गर्ने गुनासो एउटै हुन्छ — भोट माग्ने बेला नमस्ते गर्दै आउँछन्, अनि पाँच वर्ष हराउँछन्!
'हुन पनि आजसम्म जसको राजनीतिक पहुँच छ, व्यक्तिगत चिनजान छ, उनीहरूले मात्र सांसदलाई सजिलै भेट्न पाउँछन्। जसको पहुँच छैन, उनीहरूले आफ्नो प्रतिनिधिलाई देख्न पनि पाउँदैनन्,' उनले भने, 'यही प्रवृत्ति तोड्न मैले कम्तिमा महिनाको एउटा सार्वजनिक सुनवाइ गर्ने सोच राखेको छु।'
उनले अगाडि भने, 'हाम्रो क्षेत्रमा १५ वटा वडा छ। पाँच वर्षमा ६० महिनाको कार्यकालभित्र एउटा वडामा महिनाको एउटा सार्वजनिक सुनवाइ राख्ने हो भने पाँच वर्षमा हरेक वडामा कम्तिमा चारचोटि सार्वजनिक सुनवाइ गर्न सकिन्छ।'
भोलि सदनमा उठाउने आवाजहरू मतदाताकै होस् भन्ने आफ्नो चाहना भएकाले सार्वजनिक सुनुवाइमा उठेका विषय संसदमा लैजाने उनले बताए।
'आफूलाई जे मन लाग्छ, त्यो कुरा मात्र संसदमा उठाउने होइन। मतदाताको आवाजलाई संसदसम्म लैजानुपर्छ भन्ने मलाई लाग्छ। त्यसैले अलि पृथक ढंगमा सार्वजनिक सुनवाइ गर्ने आवश्यकता मैले महसुस गरेको छु। जनताको आवाजलाई नीति र कानुनमा उतार्ने कोसिस गर्छु। अलिकति जबाफदेही आफू पनि बन्नुपर्यो। मतदाताप्रति सांसद जबाफदेही हुनुपर्यो। सरकारलाई हामीमार्फत जबाफदेही बनाउनुपर्यो। यसतर्फ सुरूबाटै काम गर्ने प्रयास गर्छु,' उनले भने।
उनले भ्रष्टाचार नियन्त्रण र सुशासनका लागि पनि नीति निर्माणमा काम गर्ने योजना बनाएका छन्। त्यस्तै, सबै किसिमका सेवा अनलाइनमार्फत् गराउनेतर्फ आवाज उठाउने उनको योजना छ।
'अनलाइन सेवा जति बढी प्रवर्द्धन गर्न सक्यो, भ्रष्टाचार उति कम हुन्छ। जनताले सहज सेवा पनि पाउँछन्,' उनले भने, 'यो भनेको जनतालाई परिवर्तनको प्रत्यक्ष अनुभव गराउने विषय हो।'
२०४६ सालको राजनीतिक परिवर्तनपछि सार्वजनिक पदमा बसेका सबै व्यक्तिको सम्पत्ति छानबिन गर्ने र अवैध रूपमा कमाएको सम्पत्ति राष्ट्रीयकरण गर्ने पार्टीको वाचापत्र अनुसार काम गर्ने प्रतिबद्धता पनि उनले व्यक्त गरे।
उनलाई हामीले सोध्यौं, 'सरकारले निर्वाचन क्षेत्रमा विकास निर्माण गर्न सांसदहरूलाई बजेट छुट्याउने चलन कस्तो लाग्छ?'
'त्यो एकदमै गलत हो,' सस्मितले भने, 'विकास निर्माणको काम सरकारको हो। सांसदको काम भनेको नीति निर्माण गर्ने, कानुन बनाउने हो।'
आफ्नो पार्टीले सुरूदेखि नै सांसदलाई विकास गर्न बजेट दिनु राम्रो होइन भन्ने धारणा राख्दै आएको उनले बताए।
'सांसदहरूले विकास निर्माणको जिम्मा मेरो होइन भनेर आफ्ना मतदातालाई बुझाउन सक्नुपर्छ। कुनै काम लिएर आएका जनताको कुरा सुनेर त्यसबारे स्थानीय, प्रदेश वा संघीय सरकारलाई सदनमार्फत् प्रश्न सोध्ने काम सांसदहरूको हो,' उनले भने।
यो पनि पढ्नुहोस्:
-1746009348.jpg)
