बिहीबार मध्यरात नेपाली कांग्रेसका नवनिर्वाचित सभापतिका रूपमा पहिलो सम्बोधन गर्दै गगन थापाले भनेका थिए, 'यहाँ हाम्रो सबभन्दा पाको उमेरको नेता हुनुहुन्छ ओमकार दाइ ...'
गगनले माइकबाट सम्बोधन गरेका ती नेता हुन्, ८६ वर्षीय ओमकार प्रसाद श्रेष्ठ।
गत मंसिर १० गते कांग्रेस विशेष महाधिवेशन पक्षधरले काठमाडौंमा गरेको बृहत भेलाको अध्यक्षता उनैले गरेका थिए। र, उनैले भृकुटीमण्डपमा आयोजित विशेष महाधिवेशनमा पहिलो दिनको बन्द सत्र पनि अध्यक्षता गरे।
आफ्नो जीवनको सात दशक समय निरन्तर कांग्रेसमा समर्पण गरेका ओमकारको २०१४ सालको पहिलो विशेष महाधिवेशनमा पनि सहभागिता थियो।
यसपालि दोस्रो विशेष महाधिवेशनको पहिलो दिन भृकुटीमण्डपमा उद्घाटन मन्तव्य दिँदै उनले भनेका थिए, 'म केही वर्षदेखि नेपाली कांग्रेस खोज्दै हिँडेको थिएँ, आज पाएँ। मलाई यसमा गर्व छ। म योभन्दा धेरै भन्दिनँ। तपाईंहरू मेरो भाषण सुन्न आउनुभएको होइन, मेरो उपस्थिति खोज्नुभएको हो। किनभने, म पहिलो विशेष महाअधिवेशनमा थिएँ, आज पनि छु।'
त्यस दिन ओमकारले भनेजस्तै कांग्रेसले महत्त्वपूर्ण अवसरहरूमा उनको उपस्थिति खोजिरहेको हुन्छ।
कांग्रेस पार्टी सँगसँगै हुर्किएका ओमकारलाई धेरै वरिष्ठ कांग्रेसी नेताहरूले आफ्नो 'आदर्श' मान्छन्। तिनैमध्ये एक हुन्, कांग्रेस ललितपुरका जिल्ला सभापति जीतेन्द्र श्रेष्ठ।
६० वर्षीय जीतेन्द्रले ओमकारलाई प्रत्यक्ष रूपमा चिनेको चार दशक हुन लाग्यो।
कांग्रेस राजनीतिमा आफू र आफ्ना समकालीन अधिकांश नेतालाई बाटो देखाउन, हिँडाउन र अघि बढाउनमा ओमकारको ठूलो हात रहेको उनले बताए।
'ओमकार दाइ मेरो आदर्श पुरूष हो। ललितपुरमा पार्टी संगठन बनाउन उहाँकै महत्त्वपूर्ण भूमिका छ। त्यो संगठन अझै कायम छ,' जीतेन्द्रले बिहीबार सेतोपाटीसँग भने, 'म उहाँकै स्कुलिङबाट हुर्केर ललितपुर जिल्ला सभापति बनेको हुँ। उहाँकै शिक्षा र प्रशिक्षणले अहिलेका सबै ललितपुर जिल्ला सभापतिहरू उत्पादन भएका हुन्।'
उनले थपे, 'उहाँलाई ललितपुरमा मात्र होइन, सिंगो नेपाली कांग्रेसमा एउटा चर्चित अनुहारका रूपमा पनि लिइन्थ्यो।'
आफू र धेरै कांग्रेसीका लागि जसरी ओमकार मेन्टर र आदर्श हुन्, ओमकारका मेन्टर र आदर्श भने किसुनजी भएको उनी बताउँछन्।
किसुनजी अर्थात् कृष्णप्रसाद भट्टराईलाई उनी आफ्ना बुबा सरह मान्थे। कृष्णप्रसादले पनि उनलाई औधि माया गर्थे। उनीहरूको सम्बन्ध बाबुछोराकै जस्तो थियो।
उनीहरूको सम्बन्ध कति प्रगाढ थियो भन्ने बुझाउन जीतेन्द्रले एक उदाहरण दिए।
ओमकारको घर कुपन्डोल हो। पहिले कृष्णप्रसाद पनि त्यहीँ नजिकै बस्थे। उनी हरेक बिहान आफ्नो घरको एक कोठाको भुइँमा बसेर श्लोक पाठ गर्थे। त्यो बेला उनको त्यो कोठामा पस्ने वा उनलाई 'डिस्टर्ब' गर्ने अनुमति कसैलाई थिएन।
ओमकार मात्र यस्ता व्यक्ति थिए, जो जुनसुकै बेला त्यहाँ जान सक्थे।
'किसुनजीले पाठ गरिरहेका बेला ओमकार दाइ उहाँको कोठामा सँगै बस्नुहुन्थ्यो। उहाँले पाठ गरून्जेल सुन्नुहुन्थ्यो,' जीतेन्द्रले भने, 'उहाँहरूको सम्बन्ध त्यति सुमधुर र निकट थियो।'
पछि कृष्णप्रसाद डेरा सरे। अन्तिम दिन थैवमा बित्यो।
उनको निधनपछि ओमकार र जीतेन्द्र सँगै डेरा पुगेका थिए। त्यस दिन पनि आफूहरूले उनको पाठ गर्ने ठाउँ हेरेको जीतेन्द्रले बताए।
कृष्णप्रसादका अनुयायी ओमकारको जीवन संघर्षपूर्ण रह्यो।
जीतेन्द्रका अनुसार २०१८ सालमा भएको जनकपुर बम काण्डपछि ओमकार पक्राउ परे। त्यो बेला थापाथलीको ठूलो पुल बनेकै थिएन। सानो पुल थियो, जहाँ भुइँमा राखिएका नाङ्ले र फुटपाथे पसल हुन्थे।
ओमकार त्यतै तेल किन्न गएका थिए, बाटोमै पक्राउ परे।
पछि छिमेकीले उनकी श्रीमतीलाई खबर दिए।
'दाइ जेल परेपछि भाउजू (ओमकारकी श्रीमती) एक्लैले घर धान्नुभयो। दुई छोरी हुर्काउनुभयो। अहिले जेठी छोरी मेडिकल डाक्टर छिन्। कान्छी पिएचडी डाक्टर,' जीतेन्द्रले भने।
ओमकारकी श्रीमती वीर अस्पतालमा नर्स थिइन्। त्यसैले आर्थिक रूपमा सबै भरथेग उनैले गरिन्।
बिपी कोइरालाको क्यान्सरको उपचार क्रममा डा. रामवरण यादव (पूर्वराष्ट्रपति) सँगै ओमकारकी श्रीमती पनि ड्युटीमा रहेको जीतेन्द्रले बताए।
ओमकार जेल परेपछि घरपरिवारको संघर्ष उनकी श्रीमतीले धानिन्। तर जेलमा उनको आफ्नो संघर्ष कम्ता पीडादायक भएन।
ओमकारले आफूहरूलाई जेल जीवनका केही घटना सुनाएको जीतेन्द्र सम्झन्छन्।
'कतिसम्म भने, उहाँहरूको नङमा आलपिन (सेफ्टीपिन) घुसारेर यातना दिइएको रहेछ,' जीतेन्द्रले भने, 'उहाँले हामीलाई यस्ता थुप्रै किस्सा सुनाउनुभएको छ।'
पुर्ख्यौली घर थिमि भएका ओमकार त्रिपेश्वरमा हुर्के, बढे। उनी सानो छँदा क्लबबाट फुटबल खेल्थे। बक्सिङका खेलाडी पनि थिए।
सकेसम्म अनुशासित र सन्तुलित खानपिन गर्ने ओमकार अहिले पनि हट्टाकट्टा छन्। जीतेन्द्र उनलाई हक्की, स्पष्ट वक्ता, मनमा पाप नभएका सहयोगी र सफा मान्छे भन्छन्। मनमा लागेका कुरा नहच्की भन्ने ओमकारको स्वभाव छ। यही स्वभावका कारण आफूलाई उनी मनपर्ने जीतेन्द्रले बताए।
'उहाँ स्पष्ट वक्ता हुनुहुन्छ। ठ्याक्क बोलिहाल्नुहुन्छ तर सहयोगी हुनुहुन्छ,' जीतेन्द्रले भने, 'कुनै काम लिएर गयो भने कामका लागि मात्र आएको भन्नुहुन्छ। तर पछि त्यो काम गरिदिनुहुन्छ। काम लिएर गएको मान्छेलाई थाहा पनि दिनुहुन्न। देख्दा खरो भएकाले कति मानिस उहाँसँग डराउँछन्। तर उहाँ मनमा खोट नभएको मान्छे हो।'
कांग्रेसमा यति लामो समय बिताएका ओमकार गिरिजाप्रसाद कोइराला र कृष्णप्रसाद भट्टराईको सरकारमा गरेर पाँच–सात पटक मन्त्री बनेका थिए। पहिलो पटक विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्री बनेका उनी पछि उद्योग मन्त्री, यातायात मन्त्री, पर्यटन मन्त्री लगायत भए।
राष्ट्रियसभा सांसद भए पनि उनले निर्वाचन भने जितेनन्।
पहिलो पटक २०३९ सालको आमनिर्वाचनमा उनी पराजित भएका थिए। त्यसपछि २०४८ र २०५१ को चुनाव पनि हारे।
'उहाँले चुनाव जितेको भए अवस्था धेरै फरक हुन सक्थ्यो। कांग्रेसको इतिहासमा उहाँले अझै ठूलो योगदान दिन सक्नुहुन्थ्यो। प्रधानमन्त्रीसम्म बन्न सक्ने क्षमता भएको व्यक्ति हो उहाँ,' जीतेन्द्रले भने, 'उहाँले नजित्नु दुर्भाग्य नै भयो।'
ओमकार गिरिजाप्रसादका पालामा कांग्रेस केन्द्रीय सदस्य थिए। पछिल्लो समय पूर्वसांसद मञ्चको अध्यक्षका रूपमा केही समय सक्रिय रहे।
यसपालि मंसिरमा विशेष महाधिवेशन प्रतिनिधिहरूको भेलामा संयोजक गुरूराज घिमिरेलाई जीतेन्द्रले नै ओमकारबारे बताएका थिए।
उनले गुरूलाई भनेका थिए — 'हाम्रो ८६ वर्ष उमेरको महासमिति सदस्य, पूर्वमन्त्री, पूर्वकेन्द्रीय सदस्य, १४ वर्ष जेल जीवन बिताएका इतिहास पुरूष ललितपुमा जीवन्त हुनुहुन्छ। उहाँलाई पार्टी संगठनभित्रका धेरै कुरा थाहा छ। इतिहास पनि थाहा छ। २०१४ सालको विशेष महाधिवेशनमा सहभागी हुनुहुन्थ्यो। अब यो अभियानमा पनि उहाँले अलिकति सहयोग गरे हामीलाई धेरै कुरा बुझ्न सहज हुन्छ।'
ओमकारले पनि परिवर्तनका लागि युवा अघि बढ्नुपर्छ भन्दै सहयोग गर्न तयार भए।
'जब गणेशमान सिंह र कृष्णप्रसाद भट्टराईले पार्टी छाड्नुपरेको थियो, हामी पनि युवा थियौं। हाम्रो नेतृत्वले त्यस्ता नेताहरूलाई रोक्न सकेन। अहिले गगन थापा र विश्वप्रकाश शर्मा जस्ता नयाँ युवा परिवर्तनको अगुवाका रूपमा उभिएका छन्। जनताले पनि परिवर्तन खोजेका छन्। तपाईंहरू लाग्नुस्, म तपाईंहरूको पक्षमा छु,' उनले त्यो बेला भनेको कुरा जीतेन्द्रले सुनाए।
उमेरले परिपक्व र इतिहास बोकेका व्यक्ति भएकाले ओमकारको अध्यक्षता हुनु कार्यक्रमकै लागि महत्त्वपूर्ण भएको उनको भनाइ छ।
ओमकार र नेपाली कांग्रसका पूर्वसभापति शेरबहादुर देउवा पनि निकट छन्। ओमकार जेलमै हुँदा शेरबहादुर पनि जेल परेका थिए। त्यो बेलादेखि उनीहरूबीच दाइभाइको जस्तो सम्बन्ध रहेको जीतेन्द्रले जानकारी दिए।
तर ओमकार मुलुक र पार्टीको हितसामु व्यक्तिगत सम्बन्धलाई प्राथमिकता नदिने र सही निर्णय गर्न सक्ने व्यक्ति भएको जीतेन्द्र बताउँछन्।
उनले बिहीबार बेलुकी गगन थापा सभापति भएपछिको एक क्षण सुनाए।
गगनले केन्द्रीय कार्यसमितिमा ओमकारलाई राखेका थिए। ओमकारले हालको परिवर्तनका लागि आफू कार्यसमितिमा बस्न आवश्यक नभएको जबाफ दिए।
'मलाई नराख्नुस्। मलाई राख्दा एक नयाँ पुस्ता वञ्चित हुन्छ। म कार्यसमिति बाहिर बसेर नै सुझाव र राय दिन्छु। पद लिनु मेरो उद्देश्य होइन,' ओमकारको भनाइ उद्धृत गर्दै जीतेन्द्रले भने।
उनले थपे, 'हामीले धेरै अनुरोध गरेपछि मात्र उहाँ मान्नुभयो।'
जीतेन्द्रका अनुसार ओमकार नेपाली कांग्रेसभित्र परिवर्तन चाहने, नयाँ पुस्तालाई अवसर दिने र पद र शक्तिका पछाडि नलाग्ने व्यक्ति हुन्।
उनी जसरी पार्टीको हितका अगाडि व्यक्तिगत सम्बन्धलाई प्राथमिकता दिँदैनन्, त्यसमा आफूलाई समेत गर्व लाग्ने जीतेन्द्र बताउँछन्।
'जीवन दाउमा राखेर नेपालको प्रजातन्त्रका लागि लड्नुभएका ओमकारप्रसाद श्रेष्ठप्रति म गर्व गर्छु,' कांग्रेस ललितपुर जिल्ला सभापति जीतेन्द्रले भने, 'एक युगमा एक युगपुरूष आउँछ। ओमकार दाइ त्यस्तै एक जुगको एक मान्छे हो।'
यी पनि पढ्नुहोस्:
-1746009348.jpg)
